{"id":13727,"date":"2022-12-23T14:24:09","date_gmt":"2022-12-23T13:24:09","guid":{"rendered":"https:\/\/ilodz.com\/?p=13727"},"modified":"2022-12-23T14:24:19","modified_gmt":"2022-12-23T13:24:19","slug":"zapomniane-miejsca-lodzi-historia-i-ciekawostki-o-pomnikach-armii-czerwonej-w-miescie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ilodz.com\/pl\/eternal-zapomniane-miejsca-lodzi-historia-i-ciekawostki-o-pomnikach-armii-czerwonej-w-miescie","title":{"rendered":"Zapomniane miejsca \u0141odzi: historia i ciekawostki o pomnikach Armii Czerwonej w mie\u015bcie"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Komunizm i socjalizm mieli szeroki wp\u0142yw na wiele kraj\u00f3w europejskich. Nie omin\u0119li Polski i jednego z najwi\u0119kszych miast, \u0141odzi, gdzie kiedy\u015b, po wkroczeniu Armii Czerwonej, wzniesiono wiele pomnik\u00f3w &#8211; pisze <a href=\"https:\/\/ilodz.com\/\">ilodz.com<\/a>.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Z biegiem czasu takie pomniki straci\u0142y na znaczeniu i roli w \u017cyciu \u0142odzian. Zmieni\u0142y si\u0119 czasy, zmieni\u0142a si\u0119 ideologia, Armii Czerwonej w \u0141odzi prawie nikt nie pami\u0119ta, a stare komunistyczne pomniki znikn\u0119\u0142y z ulic miasta na zawsze.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jakie pomniki Armii Czerwonej zosta\u0142y wzniesione w \u0141odzi i ciekawostki na ich temat przeczytasz w poni\u017cszym materiale.<\/p>\n\n\n\n<div id=\"ez-toc-container\" class=\"ez-toc-v2_0_74 counter-hierarchy ez-toc-counter ez-toc-custom ez-toc-container-direction\">\n<label for=\"ez-toc-cssicon-toggle-item-6a366759e40e2\" class=\"ez-toc-cssicon-toggle-label\"><span class=\"\"><span class=\"eztoc-hide\" style=\"display:none;\">Toggle<\/span><span class=\"ez-toc-icon-toggle-span\"><svg style=\"fill: #999;color:#999\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" class=\"list-377408\" width=\"20px\" height=\"20px\" viewBox=\"0 0 24 24\" fill=\"none\"><path d=\"M6 6H4v2h2V6zm14 0H8v2h12V6zM4 11h2v2H4v-2zm16 0H8v2h12v-2zM4 16h2v2H4v-2zm16 0H8v2h12v-2z\" fill=\"currentColor\"><\/path><\/svg><svg style=\"fill: #999;color:#999\" class=\"arrow-unsorted-368013\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" width=\"10px\" height=\"10px\" viewBox=\"0 0 24 24\" version=\"1.2\" baseProfile=\"tiny\"><path d=\"M18.2 9.3l-6.2-6.3-6.2 6.3c-.2.2-.3.4-.3.7s.1.5.3.7c.2.2.4.3.7.3h11c.3 0 .5-.1.7-.3.2-.2.3-.5.3-.7s-.1-.5-.3-.7zM5.8 14.7l6.2 6.3 6.2-6.3c.2-.2.3-.5.3-.7s-.1-.5-.3-.7c-.2-.2-.4-.3-.7-.3h-11c-.3 0-.5.1-.7.3-.2.2-.3.5-.3.7s.1.5.3.7z\"\/><\/svg><\/span><\/span><\/label><input type=\"checkbox\"  id=\"ez-toc-cssicon-toggle-item-6a366759e40e2\"  aria-label=\"Toggle\" \/><nav><ul class='ez-toc-list ez-toc-list-level-1 ' ><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-1\" href=\"https:\/\/ilodz.com\/pl\/eternal-zapomniane-miejsca-lodzi-historia-i-ciekawostki-o-pomnikach-armii-czerwonej-w-miescie\/#Dlaczego_w_Lodzi_wzniesiono_pomniki_Armii_Czerwonej\" >Dlaczego w \u0141odzi wzniesiono pomniki Armii Czerwonej?<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-2\" href=\"https:\/\/ilodz.com\/pl\/eternal-zapomniane-miejsca-lodzi-historia-i-ciekawostki-o-pomnikach-armii-czerwonej-w-miescie\/#Dlaczego_Pomnik_Wdziecznosci_Armii_Czerwonej_nie_%E2%80%9Ezapuscil_korzeni%E2%80%9D_w_Lodzi\" >Dlaczego Pomnik Wdzi\u0119czno\u015bci Armii Czerwonej nie \u201ezapu\u015bci\u0142 korzeni\u201d w \u0141odzi?&nbsp;<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-3\" href=\"https:\/\/ilodz.com\/pl\/eternal-zapomniane-miejsca-lodzi-historia-i-ciekawostki-o-pomnikach-armii-czerwonej-w-miescie\/#Nowe_proby_wzniesienia_komunistycznych_pomnikow_w_Lodzi_i_ich_zakonczenie\" >Nowe pr\u00f3by wzniesienia komunistycznych pomnik\u00f3w w \u0141odzi i ich zako\u0144czenie&nbsp;<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-4\" href=\"https:\/\/ilodz.com\/pl\/eternal-zapomniane-miejsca-lodzi-historia-i-ciekawostki-o-pomnikach-armii-czerwonej-w-miescie\/#Koniec_epoki_%E2%80%93_los_kolejnego_komunistycznego_pomnika_w_Lodzi\" >Koniec epoki &#8211; los kolejnego komunistycznego pomnika w \u0141odzi<\/a><\/li><\/ul><\/nav><\/div>\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Dlaczego_w_Lodzi_wzniesiono_pomniki_Armii_Czerwonej\"><\/span>Dlaczego w \u0141odzi wzniesiono pomniki Armii Czerwonej?<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"752\" src=\"https:\/\/cdn.ilodz.com\/wp-content\/uploads\/sites\/35\/2022\/12\/17155046\/1-6.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-13728\" srcset=\"https:\/\/cdn.ilodz.com\/wp-content\/uploads\/sites\/35\/2022\/12\/17155046\/1-6.jpg 1024w, https:\/\/cdn.ilodz.com\/wp-content\/uploads\/sites\/35\/2022\/12\/17155046\/1-6-300x220.jpg 300w, https:\/\/cdn.ilodz.com\/wp-content\/uploads\/sites\/35\/2022\/12\/17155046\/1-6-768x564.jpg 768w, https:\/\/cdn.ilodz.com\/wp-content\/uploads\/sites\/35\/2022\/12\/17155046\/1-6-696x511.jpg 696w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Przede wszystkim warto rozpocz\u0105\u0107 nasz\u0105 wycieczk\u0119 w przesz\u0142o\u015b\u0107 od Pomnika Wdzi\u0119czno\u015bci Armii Czerwonej. Ods\u0142oni\u0119to go w 1945 roku w miejscowym parku im. ksi\u0119cia J\u00f3zefa Poniatowskiego. Park im. J\u00f3zefa Poniatowskiego by\u0142 jednym z najpopularniejszych miejsc wypoczynku i rekreacji w \u0141odzi, dlatego w\u0142a\u015bnie tutaj, gdzie zawsze by\u0142o du\u017co ludzi, w\u0142adze sowieckie zdecydowa\u0142y o wzniesieniu pomnika, kt\u00f3ry mia\u0142 przypomina\u0107 mieszka\u0144com tego miasta i jego go\u015bci o wyzwoleniu spod okupacji niemieckiej.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00d3wczesne kierownictwo \u0141odzi otrzyma\u0142o rozkaz, w kt\u00f3rym stwierdzono potrzeb\u0119 wzniesienia pomnika dzi\u0119kczynnego dla Armii Radzieckiej. \u0141\u00f3d\u017a mia\u0142a \u201eszcz\u0119\u015bcie\u201d sta\u0107 si\u0119 jednym z kilku polskich miast, w kt\u00f3rych postanowiono wznie\u015b\u0107 pomniki tego typu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Park im. J\u00f3zefa Poniatowskiego zosta\u0142 wybrany nie bez powodu. Wcze\u015bniej sta\u0142 tu inny pomnik &#8211; Pomnik Stanis\u0142awa Moniuszki, kt\u00f3ry zosta\u0142 zburzony przez hitlerowc\u00f3w w 1938 roku. Niestety dalsze losy Pomnika Stanis\u0142awa Moniuszki nie s\u0105 znane.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Dlaczego_Pomnik_Wdziecznosci_Armii_Czerwonej_nie_%E2%80%9Ezapuscil_korzeni%E2%80%9D_w_Lodzi\"><\/span>Dlaczego Pomnik Wdzi\u0119czno\u015bci Armii Czerwonej nie \u201ezapu\u015bci\u0142 korzeni\u201d w \u0141odzi?&nbsp;<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ods\u0142oni\u0119cie pomnika w parku by\u0142o imponuj\u0105ce &#8211; sowieccy politycy potrzebowali masowej i publicznej uwagi. Zje\u017cd\u017ca\u0142y si\u0119 tu ca\u0142e delegacje organizacji politycznych i spo\u0142ecznych, przedstawicieli zwi\u0105zk\u00f3w zawodowych, studenci i uczniowie. Podczas ceremonii ods\u0142oni\u0119cia przemawiali genera\u0142owie i majorzy wojskowi. Zaprosili nawet orkiestr\u0119, przy akompaniamencie kt\u00f3rej z\u0142o\u017cono wie\u0144ce i odby\u0142a si\u0119 defilada.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Trudno powiedzie\u0107, czy zabytek ten mia\u0142 jak\u0105kolwiek warto\u015b\u0107 architektoniczn\u0105. Nazwiska cz\u0142onk\u00f3w grupy odpowiadaj\u0105cej za projekt pomnika, s\u0105 nadal nieznane, wiadomo tylko, \u017ce jednym z projektant\u00f3w by\u0142 miejscowy rze\u017abiarz Wac\u0142aw Wo\u0142osewicz. Staraniem rze\u017abiarzy powsta\u0142 betonowy obelisk o wysoko\u015bci czternastu metr\u00f3w, na szczycie kt\u00f3rego zlokalizowana by\u0142a czerwona gwiazda, a na podstawie umocowana by\u0142a tablica z napisem w j\u0119zyku rosyjskim.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pomnik by\u0142 nie tylko niesatysfakcjonuj\u0105cy dla publiczno\u015bci &#8211; pr\u00f3bowano go zburzy\u0107 rok po jego ods\u0142oni\u0119ciu. Wybuch\u0142a pot\u0119\u017cna afera z udzia\u0142em cz\u0142onk\u00f3w Korpusu Obrony Narodowej, kt\u00f3rzy zorganizowali ca\u0142\u0105 akcj\u0119 zniszczenia pomnika &#8211; wydarzenie to nazwano \u201eNaczelnik\u201d. Aktywi\u015bci wysadzili pomnik &#8211; wybuch by\u0142 tak pot\u0119\u017cny, \u017ce doszcz\u0119tnie \u200b\u200bzniszczy\u0142 obelisk, pozostawiaj\u0105c po nim ha\u0142d\u0119 gruzu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W 1950 roku jeden z organizator\u00f3w zniszczenia rze\u017aby zosta\u0142 aresztowany i skazany na pi\u0119tna\u015bcie lat wi\u0119zienia. A dla innych dzia\u0142aczy, ch\u0119tnych do zniszczenia rze\u017aby, odby\u0142a si\u0119 specjalna manifestacja pot\u0119piaj\u0105ca zniszczenie pomnika. Towarzyszy\u0142y temu publikacje krytyczne wobec zamachowc\u00f3w, ale p\u00f3\u017aniej takie akcje ucich\u0142y, bo podobne zamachy na pomniki Armii Czerwonej zacz\u0119\u0142y mie\u0107 miejsce w innych polskich miastach. W okresie istnienia pomnika by\u0142 on patrolowany przez milicjant\u00f3w. Dopiero w 1992 roku w \u0141odzi podj\u0119li uchwa\u0142\u0119 inicjuj\u0105c\u0105 rozbi\u00f3rk\u0119 pomnika.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Nowe_proby_wzniesienia_komunistycznych_pomnikow_w_Lodzi_i_ich_zakonczenie\"><\/span>Nowe pr\u00f3by wzniesienia komunistycznych pomnik\u00f3w w \u0141odzi i ich zako\u0144czenie&nbsp;<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"362\" height=\"512\" src=\"https:\/\/cdn.ilodz.com\/wp-content\/uploads\/sites\/35\/2022\/12\/17155045\/2.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-13731\" srcset=\"https:\/\/cdn.ilodz.com\/wp-content\/uploads\/sites\/35\/2022\/12\/17155045\/2.png 362w, https:\/\/cdn.ilodz.com\/wp-content\/uploads\/sites\/35\/2022\/12\/17155045\/2-212x300.png 212w\" sizes=\"auto, (max-width: 362px) 100vw, 362px\" \/><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Los pomnika ku czci Armii Czerwonej nie przeszkodzi\u0142 w\u0142adzom sowieckim w instalowaniu w r\u00f3\u017cnych cz\u0119\u015bciach Polski komunistycznych rze\u017ab. I tak w 1950 roku w Pasa\u017cu Rubinsteina w \u0141odzi pojawi\u0142 si\u0119 Pomnik Robotnika i Robotnicy.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">By\u0142a to rze\u017aba gipsowa wykonana przez miejscowych architekt\u00f3w, w\u015br\u00f3d kt\u00f3rych by\u0142 wspomniany ju\u017c Wac\u0142aw Wo\u0142osewicz, a tak\u017ce Antoni Bi\u0142as i J\u00f3zef Starzy\u0144ski. Postanowili umie\u015bci\u0107 pomnik dok\u0142adnie na \u015brodku pasa\u017cu &#8211; rze\u017aba mia\u0142a wysoko\u015b\u0107 oko\u0142o 3,5 metra wysoko\u015bci i zosta\u0142a umieszczona na podwy\u017cszeniu usytuowanym w biegu schod\u00f3w na postumencie. Jak nasz dociekliwy czytelnik m\u00f3g\u0142 si\u0119 ju\u017c domy\u015bli\u0107, by\u0142a to do\u015b\u0107 typowa dla okresu sowieckiego rze\u017aba w postaci robotnicy z k\u0105dziel\u0105 oraz robotnika dzier\u017c\u0105cego m\u0142ot oraz sztandar informuj\u0105cy o planie 6-letnim. Rzecz absolutnie typowa dla epoki sowieckiej &#8211; podobne pomniki pojawia\u0142y si\u0119 w\u00f3wczas w r\u00f3\u017cnych cz\u0119\u015bciach Polski i innych kraj\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Prawdziw\u0105 \u201ewisienk\u0105 na torcie\u201d by\u0142 napis \u201eNaprz\u00f3d do walki o socjalizm\u201d oraz rze\u017aba go\u0142\u0119bia pokoju.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ten pomnik r\u00f3wnie\u017c nie znalaz\u0142 zwolennik\u00f3w w\u015br\u00f3d podobnie my\u015bl\u0105cych ludzi. W 1952 roku w Polsce odby\u0142y si\u0119 sfa\u0142szowane wybory parlamentarne, po kt\u00f3rych kilka dni p\u00f3\u017aniej pod\u0142o\u017cono materia\u0142 wybuchowy pod pomnikiem w pasa\u017cu. Eksplozja by\u0142a do\u015b\u0107 pot\u0119\u017cna &#8211; doszcz\u0119tnie zniszczy\u0142a cok\u00f3\u0142 i uszkodzi\u0142a rze\u017aby robotnik\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tym razem w\u0142adze nie zdecydowa\u0142y si\u0119 na renowacj\u0119 pomnika, wi\u0119c zosta\u0142 szybko rozebrany. Sprawc\u00f3w zdarzenia szybko ustalili. Zgodnie z wynikami \u015bledztwa znaleziono kilku nastolatk\u00f3w, kt\u00f3rzy zostali skazani na wyroki od jednego do dziewi\u0119ciu lat wi\u0119zienia.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tak zako\u0144czy\u0142a si\u0119 historia kolejnego sowieckiego pomnika w \u0141odzi.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Koniec_epoki_%E2%80%93_los_kolejnego_komunistycznego_pomnika_w_Lodzi\"><\/span>Koniec epoki &#8211; los kolejnego komunistycznego pomnika w \u0141odzi<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"620\" height=\"396\" src=\"https:\/\/cdn.ilodz.com\/wp-content\/uploads\/sites\/35\/2022\/12\/17155045\/3-6.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-13734\" srcset=\"https:\/\/cdn.ilodz.com\/wp-content\/uploads\/sites\/35\/2022\/12\/17155045\/3-6.jpg 620w, https:\/\/cdn.ilodz.com\/wp-content\/uploads\/sites\/35\/2022\/12\/17155045\/3-6-300x192.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 620px) 100vw, 620px\" \/><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W 1964 roku w \u0141odzi pojawi\u0142 si\u0119 kolejny komunistyczny pomnik &#8211; tym razem ku czci Juliana Marchlewskiego, dzia\u0142acza polskiego i mi\u0119dzynarodowego rewolucyjnego ruchu robotniczego i komunistycznego.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Podobnie jak poprzednio wspomniane pomniki komunistyczne w \u0141odzi, mia\u0142a to by\u0107 typowa radziecka rze\u017aba, wykorzystuj\u0105ca typowe dla tamtych czas\u00f3w detale artystyczne. Koncepcja pomnika obejmowa\u0142a grup\u0119 czterech postaci wykonanych z br\u0105zu o 4-metrowej wysoko\u015bci: Juliana Marchlewskiego, a tak\u017ce dw\u00f3ch robotnik\u00f3w i kobiet\u0119 trzymaj\u0105cej niemowl\u0119. W prawej r\u0119ce Marchlewski mia\u0142 trzyma\u0107 ksi\u0105\u017ck\u0119, a lew\u0105 r\u0119k\u0105 wskazywa\u0107 na centrum \u0141odzi. Na samym cokole widnia\u0142 napis o tre\u015bci: Julianowi Marchlewskiemu, niez\u0142omnemu rewolucjoni\u015bcie, miasto \u0141\u00f3d\u017a i Rodacy.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nad projektem pracowali miejscowi rze\u017abiarze &#8211; s\u0142ynna Elwira Zachert-Mazurczyk i Jerzy Mazurczyk, kt\u00f3re zostali wybrani w konkursie architektonicznym na stworzenie koncepcji pomnika.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pomnik komunistycznego rewolucjonisty sta\u0142 na Starym Rynku w \u0141odzi niespe\u0142na trzydzie\u015bci lat. Po radykalnych zmianach w polityce kraju w 1991 roku postanowili usun\u0105\u0107 pomnik z placu i przenie\u015b\u0107 go do magazyn\u00f3w Zieleni Miejskiej. Tak zako\u0144czy\u0142a si\u0119 historia kolejnego komunistycznego pomnika w \u0141odzi, kt\u00f3ry na zawsze pozosta\u0142 w przesz\u0142o\u015bci.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Praktycznie wszystkie komunistyczne pomniki w \u0141odzi mia\u0142y typowy wygl\u0105d, kt\u00f3ry pe\u0142ni\u0142 wy\u0142\u0105cznie funkcj\u0119 propagandow\u0105 i mia\u0142 przypomina\u0107 mieszka\u0144com i go\u015bciom miasta, jak \u201ewiele\u201d robi\u0105 dla \u0141odzi w\u0142adze komunistyczne. Jednak ze wzgl\u0119du na liczne zmiany w \u017cyciu politycznym kraju i brak akceptacji spo\u0142ecznej dla takich pomnik\u00f3w, sta\u0142y si\u0119 one tylko cz\u0119\u015bci\u0105 historii, o kt\u00f3rej nie wszyscy pami\u0119taj\u0105. Niemniej jednak kiedy\u015b pomniki te by\u0142y cz\u0119\u015bci\u0105 \u017cycia miasta i by\u0142y eksponowane na jego ulicach i parkach.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Komunizm i socjalizm mieli szeroki wp\u0142yw na wiele kraj\u00f3w europejskich. Nie omin\u0119li Polski i jednego z najwi\u0119kszych miast, \u0141odzi, gdzie kiedy\u015b, po wkroczeniu Armii Czerwonej, wzniesiono wiele pomnik\u00f3w &#8211; pisze ilodz.com. Z biegiem czasu takie pomniki straci\u0142y na znaczeniu i roli w \u017cyciu \u0142odzian. Zmieni\u0142y si\u0119 czasy, zmieni\u0142a si\u0119 ideologia, Armii Czerwonej w \u0141odzi prawie [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":305,"featured_media":12503,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4822],"tags":[6300,6303,6301,6293,6296,6304,6294,6306,6295,6302,6298,6305,6299,6297,6292,6307],"moimportance":[35],"motype":[4828],"moformat":[83],"class_list":["post-13727","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-cultural","tag-armii-czerwonej-w-lodzi","tag-budynki-komunistyczne","tag-historia-armii-czerwonej","tag-historia-i-ciekawostki-o-pomnikach-armii-czerwonej","tag-historie-lodzi","tag-komunisci-w-historii-lodzi","tag-komunizm-i-socjalizm","tag-lodzkie-parki-i-rzezby","tag-pomniki-armii-czerwonej","tag-rzezby-ku-czci-komunizmu","tag-rzezby-w-lodzi","tag-rzezby-w-lodzkich-parkach","tag-stare-rzezby-w-lodzi","tag-stare-zabytki-w-lodzi","tag-zapomniane-miejsca-lodzi","tag-zburzone-pomniki-w-lodzi","moimportance-retranslyacziya-v-agregatory","motype-eternal","moformat-longread-short"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ilodz.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13727","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ilodz.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ilodz.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ilodz.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/305"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ilodz.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=13727"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ilodz.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13727\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":13737,"href":"https:\/\/ilodz.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13727\/revisions\/13737"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ilodz.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/12503"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ilodz.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=13727"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ilodz.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=13727"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ilodz.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=13727"},{"taxonomy":"moimportance","embeddable":true,"href":"https:\/\/ilodz.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moimportance?post=13727"},{"taxonomy":"motype","embeddable":true,"href":"https:\/\/ilodz.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/motype?post=13727"},{"taxonomy":"moformat","embeddable":true,"href":"https:\/\/ilodz.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moformat?post=13727"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}