{"id":13820,"date":"2022-12-24T16:27:05","date_gmt":"2022-12-24T15:27:05","guid":{"rendered":"https:\/\/ilodz.com\/?p=13820"},"modified":"2022-12-24T16:27:16","modified_gmt":"2022-12-24T15:27:16","slug":"historyk-i-wiezien-lodzkiego-getta-historia-naukowca-lucjana-dobroszyckiego","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ilodz.com\/pl\/eternal-historyk-i-wiezien-lodzkiego-getta-historia-naukowca-lucjana-dobroszyckiego","title":{"rendered":"Historyk i wi\u0119zie\u0144 \u0142\u00f3dzkiego getta: historia naukowca Lucjana Dobroszyckiego"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">II wojna \u015bwiatowa zniszczy\u0142a wiele ludzkich los\u00f3w, poch\u0142on\u0119\u0142a \u017cycie milion\u00f3w ludzi i pozostawi\u0142a tragiczne wspomnienia w pami\u0119ci przysz\u0142ych pokole\u0144. Straszne wydarzenia tamtych burzliwych lat nie omin\u0119\u0142y \u0141odzi, kt\u00f3ra zosta\u0142a szybko zaj\u0119ta przez nazist\u00f3w. Powsta\u0142 tutaj te\u017c ob\u00f3z koncentracyjny, w kt\u00f3rym zabijano i maltretowano \u017byd\u00f3w &#8211; informuje portal <a href=\"https:\/\/ilodz.com\/\">ilodz.com<\/a>.&nbsp;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ludzkie losy, zbrodnie hitlerowc\u00f3w i wszystkie wydarzenia zwi\u0105zane ze strasznym ludob\u00f3jstwem narodu \u017cydowskiego w XX wieku by\u0142y badane przez wielu naukowc\u00f3w, kt\u00f3rzy d\u0105\u017cyli do tego, aby przekaza\u0107 ca\u0142emu \u015bwiatu prawd\u0119 o tym strasznym czasie. W\u015br\u00f3d nich by\u0142 L. Dobroszycki.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<div id=\"ez-toc-container\" class=\"ez-toc-v2_0_74 counter-hierarchy ez-toc-counter ez-toc-custom ez-toc-container-direction\">\n<label for=\"ez-toc-cssicon-toggle-item-6a3667590cf13\" class=\"ez-toc-cssicon-toggle-label\"><span class=\"\"><span class=\"eztoc-hide\" style=\"display:none;\">Toggle<\/span><span class=\"ez-toc-icon-toggle-span\"><svg style=\"fill: #999;color:#999\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" class=\"list-377408\" width=\"20px\" height=\"20px\" viewBox=\"0 0 24 24\" fill=\"none\"><path d=\"M6 6H4v2h2V6zm14 0H8v2h12V6zM4 11h2v2H4v-2zm16 0H8v2h12v-2zM4 16h2v2H4v-2zm16 0H8v2h12v-2z\" fill=\"currentColor\"><\/path><\/svg><svg style=\"fill: #999;color:#999\" class=\"arrow-unsorted-368013\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" width=\"10px\" height=\"10px\" viewBox=\"0 0 24 24\" version=\"1.2\" baseProfile=\"tiny\"><path d=\"M18.2 9.3l-6.2-6.3-6.2 6.3c-.2.2-.3.4-.3.7s.1.5.3.7c.2.2.4.3.7.3h11c.3 0 .5-.1.7-.3.2-.2.3-.5.3-.7s-.1-.5-.3-.7zM5.8 14.7l6.2 6.3 6.2-6.3c.2-.2.3-.5.3-.7s-.1-.5-.3-.7c-.2-.2-.4-.3-.7-.3h-11c-.3 0-.5.1-.7.3-.2.2-.3.5-.3.7s.1.5.3.7z\"\/><\/svg><\/span><\/span><\/label><input type=\"checkbox\"  id=\"ez-toc-cssicon-toggle-item-6a3667590cf13\"  aria-label=\"Toggle\" \/><nav><ul class='ez-toc-list ez-toc-list-level-1 ' ><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-1\" href=\"https:\/\/ilodz.com\/pl\/eternal-historyk-i-wiezien-lodzkiego-getta-historia-naukowca-lucjana-dobroszyckiego\/#Informacja_biograficzna_o_L_Dobroszyckim\" >Informacja biograficzna o L. Dobroszyckim&nbsp;<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-2\" href=\"https:\/\/ilodz.com\/pl\/eternal-historyk-i-wiezien-lodzkiego-getta-historia-naukowca-lucjana-dobroszyckiego\/#Trudne_zycie_w_lodzkim_getcie\" >Trudne \u017cycie w \u0142\u00f3dzkim getcie&nbsp;<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-3\" href=\"https:\/\/ilodz.com\/pl\/eternal-historyk-i-wiezien-lodzkiego-getta-historia-naukowca-lucjana-dobroszyckiego\/#Lata_po_obozie_koncentracyjnym\" >Lata po obozie koncentracyjnym<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-4\" href=\"https:\/\/ilodz.com\/pl\/eternal-historyk-i-wiezien-lodzkiego-getta-historia-naukowca-lucjana-dobroszyckiego\/#Badania_naukowe_L_Dobroszyckiego\" >Badania naukowe L. Dobroszyckiego&nbsp;<\/a><\/li><\/ul><\/nav><\/div>\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Informacja_biograficzna_o_L_Dobroszyckim\"><\/span>Informacja biograficzna o L. Dobroszyckim&nbsp;<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"800\" height=\"632\" src=\"https:\/\/cdn.ilodz.com\/wp-content\/uploads\/sites\/35\/2022\/12\/17155023\/2-5-1.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-13821\" srcset=\"https:\/\/cdn.ilodz.com\/wp-content\/uploads\/sites\/35\/2022\/12\/17155023\/2-5-1.jpg 800w, https:\/\/cdn.ilodz.com\/wp-content\/uploads\/sites\/35\/2022\/12\/17155023\/2-5-1-300x237.jpg 300w, https:\/\/cdn.ilodz.com\/wp-content\/uploads\/sites\/35\/2022\/12\/17155023\/2-5-1-768x607.jpg 768w, https:\/\/cdn.ilodz.com\/wp-content\/uploads\/sites\/35\/2022\/12\/17155023\/2-5-1-696x550.jpg 696w\" sizes=\"auto, (max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Przysz\u0142y naukowiec i historyk, specjalista w zakresie najnowszej historii Polski i historii polsko-\u017cydowskiej, urodzi\u0142 si\u0119 w styczniu 1925 roku w ubogiej rodzinie \u0142\u00f3dzkich tkaczy. Jego rodzice i dziadkowie byli zwyk\u0142ymi pracownikami &#8211; matka pracowa\u0142a w fabryce po\u0144czoch. Starszy brat r\u00f3wnie\u017c pracowa\u0142 w tej bran\u017cy, jednak L. Dobroszyckiego spotka\u0142 zupe\u0142nie inny los.&nbsp;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dzieci\u0144stwo przysz\u0142ego naukowca by\u0142o nieszcz\u0119\u015bliwe i zubo\u017ca\u0142e. Niestety niewiele wiadomo o wczesnym \u017cyciu L. Dobroszyckiego. Wiemy jedynie, \u017ce gdy wojska hitlerowskie posuwa\u0142y si\u0119 naprz\u00f3d i szybko zdobywa\u0142y polskie miasta, ojciec rodziny &#8211; Fiszel &#8211; wraz z najstarszym synem Aleksandrem postanowili uda\u0107 si\u0119 na wsch\u00f3d &#8211; przedstawiciele w\u0142adz \u0141odzi, a tak\u017ce inni cywile miasta, zrobili w tym czasie to samo. Przekroczyli Lini\u0119 Bugu i znale\u017ali si\u0119 na terytorium kontrolowanym przez ZSRR.&nbsp;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">P\u00f3\u017aniej ojciec naukowca wr\u00f3ci\u0142 do okupowanej \u0141odzi, by by\u0107 blisko rodziny &#8211; \u017cony i najm\u0142odszego syna. Je\u015bli chodzi o losy starszego brata Lucjana, zdecydowa\u0142 si\u0119 wst\u0105pi\u0107 w szeregi Armii Czerwonej i walczy\u0107.&nbsp;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Trudne_zycie_w_lodzkim_getcie\"><\/span>Trudne \u017cycie w \u0142\u00f3dzkim getcie&nbsp;<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"432\" src=\"https:\/\/cdn.ilodz.com\/wp-content\/uploads\/sites\/35\/2022\/12\/17155022\/1-6-1024x432-1.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-13824\" srcset=\"https:\/\/cdn.ilodz.com\/wp-content\/uploads\/sites\/35\/2022\/12\/17155022\/1-6-1024x432-1.jpg 1024w, https:\/\/cdn.ilodz.com\/wp-content\/uploads\/sites\/35\/2022\/12\/17155022\/1-6-1024x432-1-300x127.jpg 300w, https:\/\/cdn.ilodz.com\/wp-content\/uploads\/sites\/35\/2022\/12\/17155022\/1-6-1024x432-1-768x324.jpg 768w, https:\/\/cdn.ilodz.com\/wp-content\/uploads\/sites\/35\/2022\/12\/17155022\/1-6-1024x432-1-696x294.jpg 696w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Maj 1940 roku sta\u0142 si\u0119 punktem zwrotnym w \u017cyciu zwyk\u0142ych \u0142odzian. Ca\u0142a rodzina Dobroszyckich, kt\u00f3ra przebywa\u0142a w mie\u015bcie wraz z innymi przedstawicielami spo\u0142eczno\u015bci \u017cydowskiej, zosta\u0142a uwi\u0119ziona &#8211; wszyscy zostali umieszczeni w obozie koncentracyjnym po\u0142o\u017conym w p\u00f3\u0142nocnej cz\u0119\u015bci \u0141odzi.&nbsp;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wszystkich z\u0142apanych przez Niemc\u00f3w \u017byd\u00f3w w mie\u015bcie i okolicach rozlokowani na zamkni\u0119tym terenie \u0141odzi, na obszarze zaledwie kilku kilometr\u00f3w kwadratowych. Niemcy wykorzystywali te osoby w wi\u0119kszo\u015bci do ci\u0119\u017ckiej i wyczerpuj\u0105cej pracy niewolniczej &#8211; do produkcji wszelkiego rodzaju d\u00f3br konsumpcyjnych niezb\u0119dnych do \u017cycia w\u0142adz okupacyjnych \u0141odzi i wojsk Wehrmachtu. Niemcy szybko przekazali ob\u00f3z Mordechajowi Chaimowi Rumkowskiemu, kt\u00f3ry stara\u0142 si\u0119 przekszta\u0142ci\u0107 go w jak najbardziej wydajn\u0105 produkcj\u0119. Oczywi\u015bcie taka postawa i niewolnicza praca wymusi\u0142y na uwi\u0119zionych \u017bydach stawianie oporu &#8211; w ten spos\u00f3b zacz\u0119\u0142y si\u0119 w\u015br\u00f3d nich formowa\u0107 konspiracyjne grupy polityczne.&nbsp;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">L. Dobroszycki zosta\u0142 skierowany do pracy przy produkcji but\u00f3w ze s\u0142omy. Jak p\u00f3\u017aniej naukowiec pisa\u0142 w swoich pismach, manifestacje protestu przeciwko w\u0142adzom okupacyjnym i przebywaj\u0105ca tam wsp\u00f3lnota ludzi o pogl\u0105dach komunistycznych w znacznym stopniu pomog\u0142y mu prze\u017cy\u0107 najstraszniejszy okres w jego \u017cyciu. To by\u0142a walka o przetrwanie i prawdziwa pr\u00f3ba dla L. Dobroszyckiego.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Z materia\u0142\u00f3w badaczy wynika, \u017ce L. Dobroszycki uwa\u017ca\u0142 \u200b\u200bnadej\u015bcie Armii Czerwonej za \u201ewyzwolenie\u201d od nieuchronnej \u015bmierci w strasznych warunkach. W rzeczywisto\u015bci tak by\u0142o &#8211; okropne warunki obozu, przez kt\u00f3re musia\u0142 przej\u015b\u0107 L. Dobroszycki sko\u0144czyli si\u0119 w momencie nadej\u015bcia w to miejsce Armii Czerwonej.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Lata_po_obozie_koncentracyjnym\"><\/span>Lata po obozie koncentracyjnym<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"577\" src=\"https:\/\/cdn.ilodz.com\/wp-content\/uploads\/sites\/35\/2022\/12\/17155020\/3-4-1024x577-1.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-13827\" srcset=\"https:\/\/cdn.ilodz.com\/wp-content\/uploads\/sites\/35\/2022\/12\/17155020\/3-4-1024x577-1.jpg 1024w, https:\/\/cdn.ilodz.com\/wp-content\/uploads\/sites\/35\/2022\/12\/17155020\/3-4-1024x577-1-300x169.jpg 300w, https:\/\/cdn.ilodz.com\/wp-content\/uploads\/sites\/35\/2022\/12\/17155020\/3-4-1024x577-1-768x433.jpg 768w, https:\/\/cdn.ilodz.com\/wp-content\/uploads\/sites\/35\/2022\/12\/17155020\/3-4-1024x577-1-696x392.jpg 696w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Po wyzwoleniu z obozu przysz\u0142y naukowiec sp\u0119dzi\u0142 jaki\u015b czas w praskim szpitalu, ale to nie pomog\u0142o mu ca\u0142kowicie wr\u00f3ci\u0107 do zdrowia. Dzi\u0119ki koneksjom trafi\u0142 te\u017c do sanatorium na Dolnym \u015al\u0105sku, gdzie przeszed\u0142 rehabilitacj\u0119 poobozow\u0105.&nbsp;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kilka miesi\u0119cy po ca\u0142kowitym wyzdrowieniu L. Dobroszycki wst\u0105pi\u0142 w szeregi m\u0142odzie\u017cowego stowarzyszenia bojownik\u00f3w. Przez d\u0142ugi czas mieszka\u0142 i pracowa\u0142 w rodzinnej Balucie prawie sam &#8211; w czasie okupacji i obozowego \u017cycia straci\u0142 niestety prawie wszystkich swoich bliskich i przyjaci\u00f3\u0142. Przez pierwsze lata musia\u0142 mieszka\u0107 w akademiku &#8211; nie wiadomo na pewno, czy m\u0119\u017cczyzna nie mia\u0142 mo\u017cliwo\u015bci wr\u00f3ci\u0107 do rodzinnego domu, w kt\u00f3rym przed wojn\u0105 mieszka\u0142 z rodzin\u0105. Nie jest wiadome r\u00f3wnie\u017c, czy by\u0142 na to emocjonalnie gotowy, poniewa\u017c \u017cycie w obozie przysporzy\u0142o mu ogromnej traumy, podobnie jak wielu innym wi\u0119\u017aniom, kt\u00f3rym uda\u0142o si\u0119 prze\u017cy\u0107 genocyd ludno\u015bci \u017cydowskiej.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ponadto L. Dobroszycki b\u0119d\u0105c m\u0142odym cz\u0142owiekiem nie traci\u0142 ch\u0119ci do rozwoju i nauki. Mimo tego, co musia\u0142 przej\u015b\u0107, nie opuszcza\u0142y go ambicje, potrzeba rozwoju i poszerzania horyzont\u00f3w. Jednak kluczow\u0105 rol\u0119 odegra\u0142 fakt, \u017ce L. Dobroszycki stara\u0142 si\u0119 uczestniczy\u0107 w odbudowie swojej ojczyzny, pomaga\u0107 w ka\u017cdy mo\u017cliwy spos\u00f3b w przywracaniu normalnego \u017cycia, a tak\u017ce w badaniach. Na jego zainteresowanie badaniami historycznymi wp\u0142yn\u0105\u0142 fakt, \u017ce w akademiku przysz\u0142y naukowiec dzieli\u0142 pok\u00f3j dzienny z innym badaczem dziej\u00f3w tragedii \u017byd\u00f3w w czasie II wojny \u015bwiatowej.&nbsp;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Badania_naukowe_L_Dobroszyckiego\"><\/span>Badania naukowe L. Dobroszyckiego&nbsp;<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"300\" height=\"400\" src=\"https:\/\/cdn.ilodz.com\/wp-content\/uploads\/sites\/35\/2022\/12\/17155020\/4-4-1.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-13830\" srcset=\"https:\/\/cdn.ilodz.com\/wp-content\/uploads\/sites\/35\/2022\/12\/17155020\/4-4-1.jpg 300w, https:\/\/cdn.ilodz.com\/wp-content\/uploads\/sites\/35\/2022\/12\/17155020\/4-4-1-225x300.jpg 225w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Trudne wydarzenia, kt\u00f3re spotka\u0142y L. Dobroszyckiego, utrata bliskich i okaleczenie ludzkich los\u00f3w, zniszczenie ojczyzny, wp\u0142yn\u0119\u0142y na ukszta\u0142towanie si\u0119 jego \u015bwiatopogl\u0105du, a tak\u017ce ch\u0119\u0107 zg\u0142\u0119biania historii. Nawet wi\u0119cej &#8211; historii stron genocydu \u017byd\u00f3w, o kt\u00f3rej prawd\u0119 trzeba by\u0142o powiedzie\u0107 ca\u0142emu \u015bwiatu.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Po tych wydarzeniach L. Dobroszycki podj\u0105\u0142 wi\u0119c gruntown\u0105 analiz\u0119 historii. Otrzyma\u0142 odpowiednie wykszta\u0142cenie, a nast\u0119pnie aktywnie rozpocz\u0105\u0142 badania. Studiowa\u0142 przede wszystkim legaln\u0105 i nielegaln\u0105 pras\u0119 polsk\u0105, kt\u00f3ra by\u0142a drukowana w czasie II wojny \u015bwiatowej, a tak\u017ce zag\u0142ady polskich \u017byd\u00f3w.&nbsp;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pracowa\u0142 nad skr\u00f3con\u0105 wersj\u0105 \u201cKroniki Getta \u0141\u00f3dzkiego\u201d, a w 1967 roku otrzyma\u0142 zaproszenie do pracy naukowej w Jerozolimie. 3 lata p\u00f3\u017aniej, w 1970 roku, wyemigrowa\u0142 do Stan\u00f3w Zjednoczonych.&nbsp;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W Nowym Jorku L. Dobroszycki osiedli\u0142 si\u0119 z rodzin\u0105 i mieszka\u0142 przez wiele lat. Jednocze\u015bnie niestrudzenie pracowa\u0142 &#8211; by\u0142 cz\u0142onkiem zespo\u0142u badawczego Instytutu \u017bydowskiego YIYO, kt\u00f3ry zajmuje si\u0119 badaniem, ochron\u0105 i nauczaniem historii kulturowej ludno\u015bci \u017bydowskiej w Europie Wschodniej, Niemczech i Rosji. W tym okresie jego nazwisko sta\u0142o si\u0119 rozpoznawalne w \u015bwiecie naukowym, a w zwi\u0105zku ze swoimi badaniami naukowiec jest wymieniany w napisach ko\u0144cowych film\u00f3w dokumentalnych i licznych podzi\u0119kowaniach.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jednak to nie jedyny projekt, nad kt\u00f3rym pracowa\u0142 L. Dobroszycki. R\u00f3wnolegle prowadzi\u0142 prace nad programem studi\u00f3w nad Holokaustem na Yeshiva University, prywatnym \u017cydowskim ortodoksyjnym uniwersytecie z czterema kampusami w Nowym Jorku.&nbsp;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jednym z najwi\u0119kszych osi\u0105gni\u0119\u0107 naukowca jest publikacja zebranych opowie\u015bci o \u017cyciu \u017byd\u00f3w znajduj\u0105cych si\u0119 pod okupacj\u0105 niemieck\u0105 w \u0141odzi, a tak\u017ce codziennych zapisk\u00f3w z \u017cycia w getcie, kt\u00f3re nazywane jest drugim co do wielko\u015bci gettem \u017cydowskim w okupowanej przez nazist\u00f3w Europie. Ta praca naukowa otrzyma\u0142a tytu\u0142 &#8222;Kronika Getta \u0141\u00f3dzkiego&#8221;. Praca zosta\u0142a przet\u0142umaczona na j\u0119zyk angielski i wydana przez jedno z nowojorskich wydawnictw.&nbsp;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W 2006 roku L. Dobroszycki zosta\u0142 po\u015bmiertnie uhonorowany nagrod\u0105 historyczn\u0105 magazynu \u201ePolityka\u201d z okazji 50-lecia jego powstania.&nbsp;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wk\u0142ad L. Dobroszyckiego w badanie historii ludob\u00f3jstwa \u017byd\u00f3w polskich jest nie do przecenienia. Naukowiec, opieraj\u0105c si\u0119 na w\u0142asnym do\u015bwiadczeniu i dzi\u0119ki swojej tytanicznej pracy, przeprowadzi\u0142 ogromne badanie naukowe, kt\u00f3re ujawnia ca\u0142emu \u015bwiatu straszn\u0105 prawd\u0119 o tragicznych wydarzeniach II wojny \u015bwiatowej.&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>II wojna \u015bwiatowa zniszczy\u0142a wiele ludzkich los\u00f3w, poch\u0142on\u0119\u0142a \u017cycie milion\u00f3w ludzi i pozostawi\u0142a tragiczne wspomnienia w pami\u0119ci przysz\u0142ych pokole\u0144. Straszne wydarzenia tamtych burzliwych lat nie omin\u0119\u0142y \u0141odzi, kt\u00f3ra zosta\u0142a szybko zaj\u0119ta przez nazist\u00f3w. Powsta\u0142 tutaj te\u017c ob\u00f3z koncentracyjny, w kt\u00f3rym zabijano i maltretowano \u017byd\u00f3w &#8211; informuje portal ilodz.com.&nbsp;&nbsp; Ludzkie losy, zbrodnie hitlerowc\u00f3w i wszystkie wydarzenia [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":306,"featured_media":12850,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4823],"tags":[6390,6395,6387,6392,6397,6391,6388,6296,6386,6385,6396,6394,6360,6393,6398,6194,6389],"moimportance":[35],"motype":[4828],"moformat":[83],"class_list":["post-13820","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-innovator","tag-badacze-historii","tag-badacze-historii-lodzi","tag-badania-naukowe","tag-druga-wojna-swiatowa","tag-dziecinstwo-przyszlego-naukowca","tag-getto-w-lodzi","tag-historia-naukowca","tag-historie-lodzi","tag-historyk","tag-historyk-i-wiezien-lodzkiego-getta","tag-informacja-biograficzna","tag-ksiazki-historyczne","tag-naukowcow-z-lodzi","tag-prace-naukowe","tag-rodzina-dobroszyckich","tag-slawni-ludzie","tag-znani-historycy","moimportance-retranslyacziya-v-agregatory","motype-eternal","moformat-longread-short"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ilodz.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13820","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ilodz.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ilodz.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ilodz.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/306"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ilodz.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=13820"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ilodz.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13820\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":13833,"href":"https:\/\/ilodz.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13820\/revisions\/13833"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ilodz.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/12850"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ilodz.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=13820"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ilodz.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=13820"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ilodz.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=13820"},{"taxonomy":"moimportance","embeddable":true,"href":"https:\/\/ilodz.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moimportance?post=13820"},{"taxonomy":"motype","embeddable":true,"href":"https:\/\/ilodz.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/motype?post=13820"},{"taxonomy":"moformat","embeddable":true,"href":"https:\/\/ilodz.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moformat?post=13820"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}