{"id":14199,"date":"2023-01-19T12:38:08","date_gmt":"2023-01-19T11:38:08","guid":{"rendered":"https:\/\/ilodz.com\/?p=14199"},"modified":"2023-01-19T12:50:11","modified_gmt":"2023-01-19T11:50:11","slug":"lodz-z-czasow-polskiej-rzeczypospolitej-ludowej-jak-zylo-i-wygladalo-miasto","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ilodz.com\/pl\/eternal-lodz-z-czasow-polskiej-rzeczypospolitej-ludowej-jak-zylo-i-wygladalo-miasto","title":{"rendered":"\u0141\u00f3d\u017a z czas\u00f3w Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej: jak \u017cy\u0142o i wygl\u0105da\u0142o miasto"},"content":{"rendered":"\n

W latach 1944-1989 Polska podlega\u0142a ZSRR. By\u0142 to okres komunizmu, cenzury we wszystkich sferach \u017cycia publicznego i artystycznego, propagandy, zakup\u00f3w na kartki, sklep\u00f3w bez wyboru i „wyrabiania normy produkcji” w zak\u0142adach produkcyjnych i fabrykach. Jak \u017cy\u0142a \u0141\u00f3d\u017a w tych latach? To by\u0142 trudny czas dla miasta, ale jednocze\u015bnie pe\u0142en nadziei po wielkim szoku dla ludzko\u015bci \u2013 II wojnie \u015bwiatowej, pisze ilodz.com<\/a>.<\/p>\n\n\n\n

\u0141\u00f3d\u017a w latach 50-tych<\/h2>\n\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Armia Czerwona wyzwoli\u0142a Polsk\u0119 spod okupacji, ale nie przynios\u0142a Polakom wolno\u015bci. W 1944 roku Polska Rzeczpospolita Ludowa zosta\u0142a podporz\u0105dkowana ZSRR. Dla polskich miast by\u0142y to lata stalinowskiego terroru i zniszczenia gospodarki. Taki los nie omin\u0105\u0142 polskiego miasta \u0141\u00f3d\u017a.<\/p>\n\n\n\n

W latach 1945-1948 \u0141\u00f3d\u017a faktycznie pe\u0142ni\u0142a funkcj\u0119 stolicy Polski ze wzgl\u0119du na powa\u017cne zniszczenia Warszawy podczas wojny.<\/p>\n\n\n\n

Na pocz\u0105tku lat 50-tych XX wieku w mie\u015bcie pojawi\u0142y si\u0119 typowe radzieckie atrybuty, w szczeg\u00f3lno\u015bci kartki na \u017cywno\u015b\u0107. Na przyk\u0142ad w 1952 r. miasto wprowadzi\u0142o sprzeda\u017c cukru na kartki. Chocia\u017c nie wszystkie sklepy w tym czasie by\u0142y puste. W sklepach dzieci\u0119cych pojawi\u0142o si\u0119 wiele atrakcyjnych produkt\u00f3w. Dost\u0119pna by\u0142a tkanina kuponowa, kt\u00f3ra by\u0142a odcinana nie metrami, ale kuponami, czyli tam, gdzie ko\u0144czy si\u0119 rysunek lub ornament. Dzi\u0119ki niej ka\u017cda mama mog\u0142a uszy\u0107 sukienk\u0119 dla swojej c\u00f3rki.<\/p>\n\n\n\n

Pod koniec lat 50 \u0142odzianie czekali na otwarcie drugiego kina panoramicznego w mie\u015bcie o nazwie „Wolno\u015b\u0107”. Dziennik \u0141\u00f3dzki pisa\u0142: \u201cNowa \u201ePanorama\u201d otrzyma pi\u0119kn\u0105, nowoczesn\u0105 szat\u0119 wewn\u0119trzn\u0105, ja\u015bniejsze o\u015bwietlenie, nowoczesn\u0105 aparatur\u0119 do wy\u015bwietlania i pochylni\u0119 pod\u0142ogow\u0105 gwarantuj\u0105c\u0105 dobr\u0105 widoczno\u015b\u0107 ekranu. Kino pomie\u015bci ponad 500 os\u00f3b\u201d.<\/p>\n\n\n\n

W latach Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej w \u0141odzi, podobnie jak w innych polskich miastach, realizowano podej\u015bcie centralnego planowania obszaru miejskiego. Powsta\u0142o wiele dom\u00f3w, kt\u00f3re zosta\u0142y zbudowane wed\u0142ug radzieckich projekt\u00f3w. Jak wiadomo, w ZSRR istnia\u0142a koncepcja tak zwanego jednopokojowego osadnictwa, w kt\u00f3rym oddzielna rodzina by\u0142a zamieszkana w jednym z pokoi mieszkania, a kuchnia by\u0142a wsp\u00f3lna.<\/p>\n\n\n\n

Na przyk\u0142ad w 1953 r. Dziennik \u0141\u00f3dzki<\/em> napisa\u0142, \u017ce do 1 maja planowane jest uko\u0144czenie 17 dom\u00f3w. Zako\u0144czenie prac zaplanowano z okazji 60-lecia pierwszego i jedynego prezydenta PRL Boles\u0142awa Bieruta.<\/p>\n\n\n\n

\u0141\u00f3d\u017a w p\u00f3\u017aniejszych latach Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej<\/h3>\n\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Zachowa\u0142o si\u0119 wiele archiwalnych zdj\u0119\u0107, na kt\u00f3rych mo\u017cna zobaczy\u0107, jak wygl\u0105da\u0142o Miasto \u0141\u00f3d\u017a na pocz\u0105tku lat 80 XX wieku. \u017bycie \u0142odzian wygl\u0105da\u0142o wtedy inaczej ni\u017c w latach powojennych.<\/p>\n\n\n\n

Na ulicach miasta mo\u017cemy zobaczy\u0107 transport publiczny i prywatne samochody, chocia\u017c te ostatnie nie by\u0142y jeszcze powszechnie dost\u0119pne. A \u017ceby je kupi\u0107 najpierw trzeba by\u0142o dokona\u0107 tzw. przedp\u0142aty. Na przyk\u0142ad w 1981 r. w \u0141odzi by\u0142o ponad 55 tys. takich przedp\u0142at.<\/p>\n\n\n\n

W latach 80 w mie\u015bcie otwarto „Hortex” – znanego polskiego producenta mro\u017conych sok\u00f3w i owoc\u00f3w. Wspomniany wcze\u015bnie Dziennik \u0141\u00f3dzki pisa\u0142: \u201cBa\u0142ucki \u201eHortex\u201d prezentuje si\u0119 bardzo przyjemnie. W jednym pomieszczeniu czynna jest tylko sprzeda\u017c ciast na wynos, ale ju\u017c wkr\u00f3tce ma by\u0107 oddana druga cz\u0119\u015b\u0107 tego lokalu, gdzie b\u0119dzie pijalnia sok\u00f3w owocowych”.<\/p>\n\n\n\n

Mimo otwarcia restauracji, bar\u00f3w i innych lokali sytuacja w \u0141odzi w latach 80, podobnie jak w innych polskich miastach, charakteryzowa\u0142a si\u0119 jednak upadkiem gospodarki. W \u0141odzi pracownicy fabryk i zak\u0142ad\u00f3w pracowali na kilka zmian (cz\u0119sto by\u0142y to kobiety), a potem musieli sta\u0107 d\u0142u\u017cej ni\u017c godzin\u0119 w kolejce po artyku\u0142y spo\u017cywcze.<\/p>\n\n\n\n

W 1980 r. w Polsce powsta\u0142 niezale\u017cny zwi\u0105zek zawodowy robotnik\u00f3w „Solidarno\u015b\u0107”, kt\u00f3ry nast\u0119pnie przekszta\u0142ci\u0142 si\u0119 w szeroki ruch spo\u0142eczno-polityczny i w znacznym stopniu przyczyni\u0142 si\u0119 do walki z re\u017cimem komunistycznym. Na fali ruchu protestacyjnego w \u0141odzi 30 lipca 1981 odby\u0142 si\u0119 wielotysi\u0119czny Marsz Kobiet.<\/p>\n\n\n\n

Dlatego \u0141\u00f3d\u017a w latach PRL mocno odczu\u0142a, co to jest t\u0142umienie praw i wolno\u015bci, kontrola sprzeda\u017cy towar\u00f3w, sklepy bez asortymentu, centralne planowanie obszaru miejskiego i inne „atrybuty”, kt\u00f3re przynios\u0142a w\u0142adza radziecka. <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

W latach 1944-1989 Polska podlega\u0142a ZSRR. By\u0142 to okres komunizmu, cenzury we wszystkich sferach \u017cycia publicznego i artystycznego, propagandy, zakup\u00f3w na kartki, sklep\u00f3w bez wyboru i „wyrabiania normy produkcji” w zak\u0142adach produkcyjnych i fabrykach. Jak \u017cy\u0142a \u0141\u00f3d\u017a w tych latach? To by\u0142 trudny czas dla miasta, ale jednocze\u015bnie pe\u0142en nadziei po wielkim szoku dla ludzko\u015bci […]<\/p>\n","protected":false},"author":311,"featured_media":13890,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4822],"tags":[6296,6602,6605,6601,6603,6600,6604,6599,6606,6194],"moimportance":[35],"motype":[4828],"moformat":[88],"class_list":["post-14199","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-cultural","tag-historie-lodzi","tag-informacje-historyczne-o-lodzi","tag-jak-kiedys-wygladala-lodz","tag-jak-zylo-miasto-lodz","tag-karty-lodzkiej-historii","tag-lodz-w-latach-republiki","tag-lodz-w-latach-wojny","tag-lodz-z-czasow-polskiej-rzeczypospolitej-ludowej","tag-rozwoj-lodzi","tag-slawni-ludzie","moimportance-retranslyacziya-v-agregatory","motype-eternal","moformat-copywriting"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ilodz.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14199","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ilodz.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ilodz.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ilodz.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/311"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ilodz.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=14199"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/ilodz.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14199\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":14215,"href":"https:\/\/ilodz.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14199\/revisions\/14215"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ilodz.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/13890"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ilodz.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=14199"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ilodz.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=14199"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ilodz.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=14199"},{"taxonomy":"moimportance","embeddable":true,"href":"https:\/\/ilodz.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moimportance?post=14199"},{"taxonomy":"motype","embeddable":true,"href":"https:\/\/ilodz.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/motype?post=14199"},{"taxonomy":"moformat","embeddable":true,"href":"https:\/\/ilodz.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moformat?post=14199"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}