{"id":14562,"date":"2026-06-04T17:36:11","date_gmt":"2026-06-04T15:36:11","guid":{"rendered":"https:\/\/ilodz.com\/?p=14562"},"modified":"2023-02-20T22:33:31","modified_gmt":"2023-02-20T21:33:31","slug":"legendarny-ary-sternfeld-pionier-astronomii-z-lodzi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ilodz.com\/pl\/eternal-legendarny-ary-sternfeld-pionier-astronomii-z-lodzi","title":{"rendered":"Legendarny Ary Sternfeld &#8211; pionier astronomii z \u0141odzi"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Eksploracja kosmosu ma szczeg\u00f3lne znaczenie i odgrywa niezwykle wa\u017cn\u0105 rol\u0119 w historii \u015bwiata. Pomimo tego, \u017ce miasto \u0141\u00f3d\u017a nigdy nie by\u0142o liderem w tej dziedzinie, jest tu kilka wybitnych osobisto\u015bci, kt\u00f3re w\u0142o\u017cy\u0142y wiele wysi\u0142ku, aby przybli\u017cy\u0107 ludzko\u015b\u0107 o krok do poznania kosmosu &#8211; podaje portal <a href=\"http:\/\/ilodz.com\">ilodz.com<\/a>.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jednym z tych naukowc\u00f3w by\u0142 legendarny \u0142odzianin \u017cydowskiego pochodzenia Ary Sternfeld. Przeczytaj poni\u017cszy artyku\u0142, aby dowiedzie\u0107 si\u0119, czym zas\u0142yn\u0105\u0142 ten naukowiec, co zrobi\u0142 dla rozwoju astronomii oraz pozna\u0107 inne ciekawostki na jego temat.<\/p>\n\n\n\n<div id=\"ez-toc-container\" class=\"ez-toc-v2_0_74 counter-hierarchy ez-toc-counter ez-toc-custom ez-toc-container-direction\">\n<label for=\"ez-toc-cssicon-toggle-item-6a4816e35e586\" class=\"ez-toc-cssicon-toggle-label\"><span class=\"\"><span class=\"eztoc-hide\" style=\"display:none;\">Toggle<\/span><span class=\"ez-toc-icon-toggle-span\"><svg style=\"fill: #999;color:#999\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" class=\"list-377408\" width=\"20px\" height=\"20px\" viewBox=\"0 0 24 24\" fill=\"none\"><path d=\"M6 6H4v2h2V6zm14 0H8v2h12V6zM4 11h2v2H4v-2zm16 0H8v2h12v-2zM4 16h2v2H4v-2zm16 0H8v2h12v-2z\" fill=\"currentColor\"><\/path><\/svg><svg style=\"fill: #999;color:#999\" class=\"arrow-unsorted-368013\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" width=\"10px\" height=\"10px\" viewBox=\"0 0 24 24\" version=\"1.2\" baseProfile=\"tiny\"><path d=\"M18.2 9.3l-6.2-6.3-6.2 6.3c-.2.2-.3.4-.3.7s.1.5.3.7c.2.2.4.3.7.3h11c.3 0 .5-.1.7-.3.2-.2.3-.5.3-.7s-.1-.5-.3-.7zM5.8 14.7l6.2 6.3 6.2-6.3c.2-.2.3-.5.3-.7s-.1-.5-.3-.7c-.2-.2-.4-.3-.7-.3h-11c-.3 0-.5.1-.7.3-.2.2-.3.5-.3.7s.1.5.3.7z\"\/><\/svg><\/span><\/span><\/label><input type=\"checkbox\"  id=\"ez-toc-cssicon-toggle-item-6a4816e35e586\"  aria-label=\"Toggle\" \/><nav><ul class='ez-toc-list ez-toc-list-level-1 ' ><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-1\" href=\"https:\/\/ilodz.com\/pl\/eternal-legendarny-ary-sternfeld-pionier-astronomii-z-lodzi\/#Dziecinstwo_i_edukacja_czyli_jak_narodzilo_sie_zainteresowanie_astronomia\" >Dzieci\u0144stwo i edukacja, czyli jak narodzi\u0142o si\u0119 zainteresowanie astronomi\u0105<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-2\" href=\"https:\/\/ilodz.com\/pl\/eternal-legendarny-ary-sternfeld-pionier-astronomii-z-lodzi\/#Przeprowadzka_z_Lodzi\" >Przeprowadzka z \u0141odzi<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-3\" href=\"https:\/\/ilodz.com\/pl\/eternal-legendarny-ary-sternfeld-pionier-astronomii-z-lodzi\/#Poczatek_dzialalnosci_naukowej\" >Pocz\u0105tek dzia\u0142alno\u015bci naukowej<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-4\" href=\"https:\/\/ilodz.com\/pl\/eternal-legendarny-ary-sternfeld-pionier-astronomii-z-lodzi\/#Prace_badawcze_w_Polsce_i_powrot_do_Paryza\" >Prace badawcze w Polsce i powr\u00f3t do Pary\u017ca<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-5\" href=\"https:\/\/ilodz.com\/pl\/eternal-legendarny-ary-sternfeld-pionier-astronomii-z-lodzi\/#Praca_w_Moskwie\" >Praca w Moskwie<\/a><\/li><\/ul><\/nav><\/div>\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Dziecinstwo_i_edukacja_czyli_jak_narodzilo_sie_zainteresowanie_astronomia\"><\/span>Dzieci\u0144stwo i edukacja, czyli jak narodzi\u0142o si\u0119 zainteresowanie astronomi\u0105<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"897\" height=\"1024\" src=\"https:\/\/cdn.ilodz.com\/wp-content\/uploads\/sites\/35\/2023\/02\/17154623\/image-27.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-14563\" srcset=\"https:\/\/cdn.ilodz.com\/wp-content\/uploads\/sites\/35\/2023\/02\/17154623\/image-27.png 897w, https:\/\/cdn.ilodz.com\/wp-content\/uploads\/sites\/35\/2023\/02\/17154623\/image-27-263x300.png 263w, https:\/\/cdn.ilodz.com\/wp-content\/uploads\/sites\/35\/2023\/02\/17154623\/image-27-768x877.png 768w, https:\/\/cdn.ilodz.com\/wp-content\/uploads\/sites\/35\/2023\/02\/17154623\/image-27-696x795.png 696w\" sizes=\"auto, (max-width: 897px) 100vw, 897px\" \/><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Przysz\u0142y naukowiec urodzi\u0142 si\u0119 w miasteczku Sieradz, niedaleko \u0141odzi. Nie mieszka\u0142 tam jednak d\u0142ugo &#8211; gdy mia\u0142 dziewi\u0119\u0107 lat, jego rodzina przenios\u0142a si\u0119 do \u0141odzi w poszukiwaniu lepszego \u017cycia i wi\u0119kszych mo\u017cliwo\u015bci.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W trosce o w\u0142a\u015bciwe wykszta\u0142cenie syna, rodzice wys\u0142ali go do gimnazjum w \u0141odzi. Niebawem m\u0142ody Ary uko\u0144czy\u0142 szko\u0142\u0119 \u015bredni\u0105 i uzyska\u0142 dwuj\u0119zyczn\u0105 (polsk\u0105 i hebrajsk\u0105) matur\u0119. Uczy\u0142 si\u0119 bardzo pilnie i to w\u0142a\u015bnie w latach gimnazjalnych aktywnie zainteresowa\u0142 si\u0119 astronomi\u0105. Ary marzy\u0142 o lotach kosmicznych, du\u017co czyta\u0142 o eksploracji kosmosu i chcia\u0142 po\u0142\u0105czy\u0107 swoje \u017cycie z astronomi\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W m\u0142odo\u015bci Ary Sternfeld by\u0142 jednak osob\u0105 bardzo wszechstronn\u0105. Interesowa\u0142 si\u0119 nie tylko astronomi\u0105, ale tak\u017ce podr\u00f3\u017cami, zw\u0142aszcza pieszymi. Nie mog\u0105c jako dziecko podr\u00f3\u017cowa\u0107 po \u015bwiecie, chodzi\u0142 pieszo &#8211; du\u017co spacerowa\u0142 po ulicach wojew\u00f3dztwa \u0142\u00f3dzkiego.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">M\u0142ody Sternfeld interesowa\u0142 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c fotografi\u0105. Pewnego razu sprezentowano mu aparat fotograficzny (w tamtych czasach rzecz wyj\u0105tkowa w\u015br\u00f3d zwyk\u0142ych ludzi), z kt\u00f3rym podr\u00f3\u017cowa\u0142 i robi\u0142 zdj\u0119cia krajobraz\u00f3w i portret\u00f3w. Uwa\u017ca si\u0119, \u017ce Ary Sternfeld by\u0142 jednym z &#8222;prekursor\u00f3w&#8221; fotografii krajobrazowej w okresie mi\u0119dzywojennym. Jednak \u017cadna z fotografii Aryego z tamtych lat nie zachowa\u0142a si\u0119 do dzi\u015b &#8211; wszystkie zosta\u0142y zniszczone podczas prze\u015bladowa\u0144 \u017byd\u00f3w w czasie II wojny \u015bwiatowej.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Przeprowadzka_z_Lodzi\"><\/span>Przeprowadzka z \u0141odzi<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"664\" height=\"984\" src=\"https:\/\/cdn.ilodz.com\/wp-content\/uploads\/sites\/35\/2023\/02\/17154623\/image-28.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-14566\" srcset=\"https:\/\/cdn.ilodz.com\/wp-content\/uploads\/sites\/35\/2023\/02\/17154623\/image-28.png 664w, https:\/\/cdn.ilodz.com\/wp-content\/uploads\/sites\/35\/2023\/02\/17154623\/image-28-202x300.png 202w\" sizes=\"auto, (max-width: 664px) 100vw, 664px\" \/><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Swoje wykszta\u0142cenie Ary Sternfeld kontynuowa\u0142 w Krakowie, gdzie studiowa\u0142 na Uniwersytecie Jagiello\u0144skim. Jednak po rocznej nauce w tym miejscu przysz\u0142y naukowiec ruszy\u0142 w \u015bwiat &#8211; uda\u0142 si\u0119 do Francji, aby mie\u0107 wi\u0119ksze mo\u017cliwo\u015bci studiowania nie tylko nauk przyrodniczych, ale i in\u017cynierii. We Francji wybra\u0142 Instytut Elektroniki i Mechaniki Stosowanej w Nancy.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">To tutaj przysz\u0142y naukowiec-in\u017cynier rozpocz\u0105\u0142 swoje prawdziwe, doros\u0142e \u017cycie. Pierwszy rok studi\u00f3w w Nancy by\u0142 dla niego wyzwaniem &#8211; opr\u00f3cz nauki musia\u0142 sobie radzi\u0107 z zarabianiem pieni\u0119dzy na utrzymanie i pomoc zubo\u017ca\u0142ym rodzicom. By\u0142y te\u017c trudno\u015bci z nauk\u0105, gdy\u017c Ary nie zna\u0142 francuskiego, wi\u0119c s\u0142abo rozumia\u0142 dobrze wyk\u0142adowc\u00f3w instytutu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Przez ca\u0142y okres swojej edukacji w Nancy, Ary Sternfeld nigdy nie zapomnia\u0142 o swoim marzeniu o lotach w kosmos. Mimo trudno\u015bci wiedzia\u0142, \u017ce nie s\u0105 to abstrakcyjne marzenia, ale bardzo realne &#8211; jego my\u015bli by\u0142y dos\u0142ownie wype\u0142nione konkretnymi wyliczeniami, kt\u00f3re Ary chcia\u0142 kiedy\u015b zrealizowa\u0107. Po trzech latach nauki i oddanej pracy Ary z powodzeniem uko\u0144czy\u0142 studia w instytucie i uzyska\u0142 tytu\u0142 in\u017cyniera mechanika, zajmuj\u0105c drugie miejsce w rankingu w\u015br\u00f3d trzydziestu absolwent\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Poczatek_dzialalnosci_naukowej\"><\/span>Pocz\u0105tek dzia\u0142alno\u015bci naukowej<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"768\" src=\"https:\/\/cdn.ilodz.com\/wp-content\/uploads\/sites\/35\/2023\/02\/17154621\/image-29.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-14569\" srcset=\"https:\/\/cdn.ilodz.com\/wp-content\/uploads\/sites\/35\/2023\/02\/17154621\/image-29.png 1024w, https:\/\/cdn.ilodz.com\/wp-content\/uploads\/sites\/35\/2023\/02\/17154621\/image-29-300x225.png 300w, https:\/\/cdn.ilodz.com\/wp-content\/uploads\/sites\/35\/2023\/02\/17154621\/image-29-768x576.png 768w, https:\/\/cdn.ilodz.com\/wp-content\/uploads\/sites\/35\/2023\/02\/17154621\/image-29-696x522.png 696w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Po uko\u0144czeniu studi\u00f3w Ary nie traci\u0142 czasu i zacz\u0105\u0142 realizowa\u0107 swoje marzenia. Musia\u0142 jednak rozpocz\u0105\u0107 od ma\u0142ych krok\u00f3w &#8211; po powrocie do Pary\u017ca podj\u0105\u0142 prac\u0119 jako technolog i projektant w r\u00f3\u017cnych przedsi\u0119biorstwach. W tym czasie pracowa\u0142 nad stworzeniem nowych urz\u0105dze\u0144, z kt\u00f3rych cz\u0119\u015b\u0107 zosta\u0142a p\u00f3\u017aniej uznana za wynalazki i otrzyma\u0142a patenty. Praca nie poch\u0142ania\u0142a jednak ca\u0142ego jego czasu &#8211; pomys\u0142owy Ary Sternfeld dba\u0142 o to, by ka\u017cdego dnia mie\u0107 czas na prac\u0119 nad lotami kosmicznymi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W 1928 roku Ary Sternfeld rozpocz\u0105\u0142 studia podyplomowe na Sorbonie, gdzie pracowa\u0142 nad rozpraw\u0105 doktorsk\u0105 dotycz\u0105c\u0105 problematyki lot\u00f3w kosmicznych. Pracowa\u0142 intensywnie w Bibliotece Narodowej Francji, zbieraj\u0105c materia\u0142y dotycz\u0105ce historii i techniki rakietowej, studiuj\u0105c teori\u0119 rakiet i mechanik\u0119 lotu. Efektem tej pracy by\u0142y publikacje we francuskich czasopismach, poprzez kt\u00f3re stara\u0142 si\u0119 przekona\u0107 spo\u0142ecze\u0144stwo i naukowc\u00f3w o realno\u015bci lot\u00f3w kosmicznych. Nie znalaz\u0142 jednak poparcia w\u015br\u00f3d swoich koleg\u00f3w &#8211; wielu naukowc\u00f3w uwa\u017ca\u0142o go za marzyciela i wymy\u015blacza. Wspiera\u0142a go jedynie \u017cona, kt\u00f3r\u0105 pozna\u0142 jeszcze w Nancy.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Prace_badawcze_w_Polsce_i_powrot_do_Paryza\"><\/span>Prace badawcze w Polsce i powr\u00f3t do Pary\u017ca<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"499\" height=\"406\" src=\"https:\/\/cdn.ilodz.com\/wp-content\/uploads\/sites\/35\/2023\/02\/17154621\/image-30.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-14572\" srcset=\"https:\/\/cdn.ilodz.com\/wp-content\/uploads\/sites\/35\/2023\/02\/17154621\/image-30.png 499w, https:\/\/cdn.ilodz.com\/wp-content\/uploads\/sites\/35\/2023\/02\/17154621\/image-30-300x244.png 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 499px) 100vw, 499px\" \/><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nie uzyskawszy wsparcia ze strony francuskich koleg\u00f3w, Ary Sternfeld wr\u00f3ci\u0142 w 1932 roku do \u0141odzi, gdzie kontynuowa\u0142 prac\u0119 nad swoim marzeniem. To w\u0142a\u015bnie tu, w rodzinnym mie\u015bcie, napisa\u0142 w j\u0119zyku francuskim swoj\u0105 s\u0142ynn\u0105 prac\u0119 naukow\u0105 \u201eWst\u0119p do kosmonautyki\u201d (Initiation \u00e0 la cosmonautique), kt\u00f3r\u0105 po raz pierwszy zaprezentowa\u0142 w Obserwatorium Astronomicznym Uniwersytetu Warszawskiego. Jednak i tu spotka\u0142o go rozczarowanie &#8211; warszawscy koledzy nie poparli jego nowatorskich pomys\u0142\u00f3w w astronomii.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Zniech\u0119cony Ary Sternfeld wr\u00f3ci\u0142 do Pary\u017ca, gdzie widzia\u0142 wi\u0119cej szans na rozw\u00f3j swojego biznesu. Tutaj ponownie przedstawi\u0142 swoj\u0105 prac\u0119 badawcz\u0105 napisan\u0105 w Polsce i tym razem jego praca zosta\u0142a doceniona &#8211; spotka\u0142a si\u0119 z du\u017cym zainteresowaniem i podziwem, a nawet przyznano jej nagrod\u0119 astronomiczn\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W tym samym czasie naukowiec zosta\u0142 zaproszony do wyg\u0142oszenia swojego pierwszego wyk\u0142adu. By\u0142 to pierwszy w historii Akademii Nauk wyk\u0142ad z astronautyki. Odt\u0105d prowadzi\u0142 publiczne wyk\u0142ady &#8211; na jeden z nich przyby\u0142a nawet Maria Sk\u0142odowska-Curie, polsko-francuska uczona, kt\u00f3ra zajmowa\u0142a si\u0119 fizyk\u0105 do\u015bwiadczaln\u0105 i zas\u0142yn\u0119\u0142a na ca\u0142ym \u015bwiecie. Sukces i s\u0142awa wybitnego badacza astronomii by\u0142y wielkie, ale lot w kosmos nie wchodzi\u0142 w\u00f3wczas w gr\u0119, a jedynie mo\u017cliwo\u015b\u0107 publikacji jego prac naukowych.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Praca_w_Moskwie\"><\/span>Praca w Moskwie<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"630\" src=\"https:\/\/cdn.ilodz.com\/wp-content\/uploads\/sites\/35\/2023\/02\/17154619\/image-31.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-14575\" srcset=\"https:\/\/cdn.ilodz.com\/wp-content\/uploads\/sites\/35\/2023\/02\/17154619\/image-31.png 1024w, https:\/\/cdn.ilodz.com\/wp-content\/uploads\/sites\/35\/2023\/02\/17154619\/image-31-300x185.png 300w, https:\/\/cdn.ilodz.com\/wp-content\/uploads\/sites\/35\/2023\/02\/17154619\/image-31-768x473.png 768w, https:\/\/cdn.ilodz.com\/wp-content\/uploads\/sites\/35\/2023\/02\/17154619\/image-31-696x428.png 696w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">To, \u017ce jego badania nie by\u0142y traktowane powa\u017cnie i nie mia\u0142y potencja\u0142u do prze\u0142o\u017cenia jego pomys\u0142\u00f3w na rzeczywisto\u015b\u0107, sprawi\u0142o, \u017ce Ary Sternfeld ponownie przemy\u015bla\u0142 swoje miejsce pracy. Wydawa\u0142o mu si\u0119, \u017ce w Zwi\u0105zku Radzieckim s\u0105 mo\u017cliwo\u015bci pracy w astronautyce i wydania swojej ksi\u0105\u017cki, wi\u0119c przeni\u00f3s\u0142 si\u0119 tam wraz z \u017con\u0105. Naukowiec bywa\u0142 ju\u017c wcze\u015bniej w Moskwie, gdy w 1932 roku pracowa\u0142 nad swoim projektem o robocie androidzie. Naukowiec zaproponowa\u0142 wykorzystanie wynalazku do wykonywania pracoch\u0142onnych i niebezpiecznych prac w kosmosie.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Od 1935 roku Ary Sternfeld by\u0142 obywatelem Zwi\u0105zku Radzieckiego. W tym samym czasie w Moskwie wydano jego ksi\u0105\u017ck\u0119 &#8222;Wst\u0119p do kosmonautyki&#8221; w j\u0119zyku rosyjskim. Jednocze\u015bnie naukowiec otrzyma\u0142 presti\u017cowe stanowisko w jednym z g\u0142\u00f3wnych instytut\u00f3w badawczych nap\u0119du odrzutowego. Nie pracowa\u0142 tam jednak d\u0142ugo &#8211; podczas tzw. czystek stalinowskich prze\u015bladowano wielu naukowc\u00f3w, a instytut zamkni\u0119to.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">P\u00f3\u017aniej znalaz\u0142 prac\u0119 w Instytucie Metalurgii, a wraz z wybuchem agresji hitlerowskiej zosta\u0142 razem z rodzin\u0105 ewakuowany na Ural, gdzie wyk\u0142ada\u0142 w technikum metalurgicznym.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Po wojnie Ary wr\u00f3ci\u0142 do Moskwy, gdzie pozosta\u0142 do \u015bmierci w 1980 roku. Mimo \u017cycia w Moskwie nie zapomina\u0142 o swojej ojczy\u017anie, kilkakrotnie odwiedza\u0142 Polsk\u0119 i utrzymywa\u0142 kontakty z kolegami st\u0105d.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W trakcie swojej kariery naukowej Ary Sternfeld dokona\u0142 wielu prze\u0142omowych odkry\u0107 w dziedzinie astronomii. Jego prace zosta\u0142y opublikowane w ponad 80 na ca\u0142ym \u015bwiecie i przet\u0142umaczone na dziesi\u0105tki j\u0119zyk\u00f3w w ponad 40 krajach.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Eksploracja kosmosu ma szczeg\u00f3lne znaczenie i odgrywa niezwykle wa\u017cn\u0105 rol\u0119 w historii \u015bwiata. Pomimo tego, \u017ce miasto \u0141\u00f3d\u017a nigdy nie by\u0142o liderem w tej dziedzinie, jest tu kilka wybitnych osobisto\u015bci, kt\u00f3re w\u0142o\u017cy\u0142y wiele wysi\u0142ku, aby przybli\u017cy\u0107 ludzko\u015b\u0107 o krok do poznania kosmosu &#8211; podaje portal ilodz.com. Jednym z tych naukowc\u00f3w by\u0142 legendarny \u0142odzianin \u017cydowskiego pochodzenia [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":318,"featured_media":14266,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4823],"tags":[6763,6765,6766,6769,6767,6296,6771,6762,6770,6772,6360,6773,6764,6194,6768],"moimportance":[32,35],"motype":[4828],"moformat":[83],"class_list":["post-14562","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-innovator","tag-ary-sternfeld","tag-ary-sternfeld-pionier-astronomii","tag-astronomia-w-lodzi","tag-eksploracja-kosmosu","tag-historia-astronomii","tag-historie-lodzi","tag-kosmos-i-nauka","tag-legendarny-ary-sternfeld","tag-loty-kosmiczne","tag-lodzcy-astronomowie","tag-naukowcow-z-lodzi","tag-naukowcy","tag-pionier-astronomii-z-lodzi","tag-slawni-ludzie","tag-studiowanie-astronomii","moimportance-golovna-novyna","moimportance-retranslyacziya-v-agregatory","motype-eternal","moformat-longread-short"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ilodz.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14562","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ilodz.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ilodz.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ilodz.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/318"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ilodz.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=14562"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ilodz.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14562\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":14578,"href":"https:\/\/ilodz.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14562\/revisions\/14578"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ilodz.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/14266"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ilodz.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=14562"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ilodz.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=14562"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ilodz.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=14562"},{"taxonomy":"moimportance","embeddable":true,"href":"https:\/\/ilodz.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moimportance?post=14562"},{"taxonomy":"motype","embeddable":true,"href":"https:\/\/ilodz.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/motype?post=14562"},{"taxonomy":"moformat","embeddable":true,"href":"https:\/\/ilodz.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moformat?post=14562"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}