{"id":15295,"date":"2022-12-30T16:01:42","date_gmt":"2022-12-30T15:01:42","guid":{"rendered":"https:\/\/ilodz.com\/?p=15295"},"modified":"2024-04-11T23:47:10","modified_gmt":"2024-04-11T21:47:10","slug":"biografia-i-dorobek-lodzkiego-architekta-dawida-lande","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ilodz.com\/pl\/eternal-biografia-i-dorobek-lodzkiego-architekta-dawida-lande","title":{"rendered":"Biografia i dorobek \u0142\u00f3dzkiego architekta Dawida Lande"},"content":{"rendered":"\n

Dawid Lande uznawany jest za jednego z najlepszych \u0142\u00f3dzkich architekt\u00f3w prze\u0142omu XIX i XX wieku. Jest autorem wielu zrealizowanych projekt\u00f3w w \u0141odzi, w tym kamienic, budynk\u00f3w u\u017cyteczno\u015bci publicznej, willi, budynku banku i innych. Architekt przez wi\u0119kszo\u015b\u0107 \u017cycia mieszka\u0142 w \u0141odzi, gdzie za\u0142o\u017cy\u0142 w\u0142asne biuro architektoniczne. Jego dorobek architektoniczny obejmuje oko\u0142o 200 budynk\u00f3w w stylu neobarokowym i neorokokowym – informuje ilodz.com<\/a>.<\/p>\n\n\n\n

Wczesne lata<\/h2>\n\n\n\n

Architekt David Lande urodzi\u0142 si\u0119 14 kwietnia 1868 roku w polskim mie\u015bcie \u0141\u00f3d\u017a w \u017cydowskiej rodzinie Samuela Lande i Freidy Zandt. Lande mieszka\u0142 w \u0141odzi przez wi\u0119kszo\u015b\u0107 swojego \u017cycia. W rodzinnym mie\u015bcie studiowa\u0142 w Wy\u017cszej Szkole Rzemie\u015blniczej. Szko\u0142\u0119 uko\u0144czy\u0142 w 1886 roku.<\/p>\n\n\n\n

Nast\u0119pnie Lande wyjecha\u0142 do Petersburga, gdzie rozpocz\u0105\u0142 nauk\u0119 w Instytucie In\u017cynier\u00f3w Budownictwa. W 1891 roku Dawid Lande uzyska\u0142 dyplom in\u017cyniera budowlanego. Po uko\u0144czeniu studi\u00f3w na uniwersytecie w Petersburgu, \u0142odzianin pozosta\u0142 w mie\u015bcie przez jaki\u015b czas i rozpocz\u0105\u0142 prac\u0119 w komitecie techniczno-budowlanym Ministerstwa Spraw Wewn\u0119trznych w Petersburgu. Nie popracowa\u0142 tam jednak d\u0142ugo i odszed\u0142 z pracy z powod\u00f3w zdrowotnych. W Sankt Petersburgu Dawidowi Lande dokucza\u0142 uporczywy katar. By\u0107 mo\u017ce klimat tego miasta nie odpowiada\u0142 architektowi.<\/p>\n\n\n\n

Po zwolnieniu Lande uda\u0142 si\u0119 wi\u0119c do Berlina, gdzie dosta\u0142 sta\u017c w s\u0142ynnej firmie architektonicznej Kaiser and Grosheim.<\/p>\n\n\n\n

Dzia\u0142alno\u015b\u0107 architektoniczna i najs\u0142ynniejsze prace<\/h2>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n

W 1893 roku Dawid Lande przeprowadzi\u0142 si\u0119 do rodzinnej \u0141odzi. To w\u0142a\u015bnie tutaj pozostawi\u0142 po sobie znacz\u0105ce dziedzictwo architektoniczne.<\/p>\n\n\n\n

Po praktyce w Berlinie, Lande za\u0142o\u017cy\u0142 w\u0142asne biuro architektoniczne w swojej ma\u0142ej ojczy\u017anie. Szybko zyska\u0142 uznanie i awansowa\u0142 na stanowisko czo\u0142owego architekta miasta. Lande i jego projekty zosta\u0142y wysoko ocenione przez polskie czasopismo in\u017cynierskie „Przegl\u0105d Techniczny”, kt\u00f3re ukazuje si\u0119 od 1866 roku. Jeden z najstarszych w Europie magazyn\u00f3w o tematyce technicznej pisa\u0142 o \u0142\u00f3dzkim architekcie nast\u0119puj\u0105co: „jest osobowo\u015bci\u0105 wysoce artystyczn\u0105, kt\u00f3ra idzie w\u0142asn\u0105, niewydeptan\u0105 drog\u0105”.<\/p>\n\n\n\n

W tw\u00f3rczo\u015bci architekta dominowa\u0142y du\u017ce kamienice z dekoracyjnymi fasadami, w kt\u00f3rych ch\u0119tnie wykorzystywa\u0142 motywy neobarokowe, neorokokowe i secesyjne.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Do jego projekt\u00f3w nale\u017cy na przyk\u0142ad Dom Mieczys\u0142awa (Mendla) Pinkusa i Jakuba Lande przy alei Tadeusza Ko\u015bciuszki. Jest to przestronny budynek o neobarokowych formach z podkre\u015blon\u0105 kanciast\u0105 kopu\u0142\u0105.<\/p>\n\n\n\n

Lande jest r\u00f3wnie\u017c architektem Domu Bernarda Glucksmanna przy Alei Ko\u015bciuszki oraz Domu Nissena Rosenbluma (r\u00f3wnie\u017c przy Alei Ko\u015bciuszki). Ten ostatni ma wyj\u0105tkowo imponuj\u0105cy przyk\u0142ad dekoracyjnej fasady.<\/p>\n\n\n\n

W latach 90. XIX wieku w \u0141odzi powsta\u0142o wiele budynk\u00f3w mieszkalnych wed\u0142ug projekt\u00f3w Dawida Lande. W szczeg\u00f3lno\u015bci budynki mieszkalne przy ulicach Zielonej, Gda\u0144skiej, W\u00f3lcza\u0144skiej i Piotrkowskiej.<\/p>\n\n\n\n

W dorobku Lande znajduje si\u0119 budynek Poczty G\u0142\u00f3wnej w \u0141odzi. Projekt z lat 1901-1903 powsta\u0142 na podstawie projektu petersburskiego architekta Niko\u0142aja Boczarowa. \u0141\u00f3dzki architekt zaprojektowa\u0142 r\u00f3wnie\u017c Rosyjski Bank Pa\u0144stwowy, w kt\u00f3rym p\u00f3\u017aniej mie\u015bci\u0142 si\u0119 oddzia\u0142 Narodowego Banku Polskiego. Budynek ma klasyczne renesansowe formy, a wn\u0119trze zosta\u0142o zaprojektowane w stylu secesyjnym.<\/p>\n\n\n\n

Dawid Lande bra\u0142 r\u00f3wnie\u017c udzia\u0142 w przebudowie \u0142\u00f3dzkiego Grand Hotelu. Jego pomys\u0142em by\u0142o dobudowanie dodatkowego pi\u0119tra z wysokimi dachami. Fasada zosta\u0142a zaprojektowana w klasycznych formach renesansowych z akcentem secesji.<\/p>\n\n\n\n

\u0141\u0105cznie w jego dorobku znajduje si\u0119 oko\u0142o 200 budynk\u00f3w. Lande by\u0142 jednym z najbardziej znanych i cenionych \u0142\u00f3dzkich architekt\u00f3w na prze\u0142omie XIX i XX wieku. Z powodzeniem pracowa\u0142 r\u00f3wnie\u017c w latach 20. XX wieku w okresie niepodleg\u0142ej Polski. Poza \u0141odzi\u0105, cieszy\u0142 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c du\u017cym uznaniem w Warszawie.<\/p>\n\n\n\n

Niestety, wiele projekt\u00f3w Dawida Lande pozosta\u0142o niezrealizowanych. W\u015br\u00f3d nich nale\u017cy wymieni\u0107 przede wszystkim projekt hotelu „Bristol” w Warszawie, projekt ko\u015bcio\u0142a w \u0141odzi, projekt nowego ratusza w \u0141odzi oraz projekt du\u017cego gmachu biblioteki w Warszawie.<\/p>\n\n\n\n

S\u0142ynny \u0142\u00f3dzki architekt zmar\u0142 10 wrze\u015bnia 1928 roku w Karlowych Warach w Czechach. Zosta\u0142 pochowany na cmentarzu \u017cydowskim w \u0141odzi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Dawid Lande uznawany jest za jednego z najlepszych \u0142\u00f3dzkich architekt\u00f3w prze\u0142omu XIX i XX wieku. Jest autorem wielu zrealizowanych projekt\u00f3w w \u0141odzi, w tym kamienic, budynk\u00f3w u\u017cyteczno\u015bci publicznej, willi, budynku banku i innych. Architekt przez wi\u0119kszo\u015b\u0107 \u017cycia mieszka\u0142 w \u0141odzi, gdzie za\u0142o\u017cy\u0142 w\u0142asne biuro architektoniczne. Jego dorobek architektoniczny obejmuje oko\u0142o 200 budynk\u00f3w w stylu neobarokowym […]<\/p>\n","protected":false},"author":310,"featured_media":13980,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4822],"tags":[7354,7356,7352,7358,7355,7353,7357,6296,7359,6194],"motype":[4828],"moformat":[88],"moimportance":[35],"class_list":{"0":"post-15295","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-cultural","8":"tag-architekt","9":"tag-architekt-david-lande","10":"tag-biografia-i-dorobek-lodzkiego-architekta-dawida-lande","11":"tag-biuro-architektoniczne","12":"tag-dawid-lande","13":"tag-dorobek-lodzkiego-architekta-dawida-lande","14":"tag-dzialalnosc-architektoniczna-i-najslynniejsze-prace","15":"tag-historie-lodzi","16":"tag-przeglad-techniczny","17":"tag-slawni-ludzie","18":"motype-eternal","19":"moformat-copywriting","20":"moimportance-retranslyacziya-v-agregatory"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ilodz.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15295","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ilodz.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ilodz.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ilodz.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/310"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ilodz.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=15295"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ilodz.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15295\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":15302,"href":"https:\/\/ilodz.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15295\/revisions\/15302"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ilodz.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/13980"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ilodz.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=15295"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ilodz.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=15295"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ilodz.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=15295"},{"taxonomy":"motype","embeddable":true,"href":"https:\/\/ilodz.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/motype?post=15295"},{"taxonomy":"moformat","embeddable":true,"href":"https:\/\/ilodz.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moformat?post=15295"},{"taxonomy":"moimportance","embeddable":true,"href":"https:\/\/ilodz.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moimportance?post=15295"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}