{"id":15534,"date":"2024-09-27T23:32:40","date_gmt":"2024-09-27T21:32:40","guid":{"rendered":"https:\/\/ilodz.com\/?p=15534"},"modified":"2024-10-12T23:42:04","modified_gmt":"2024-10-12T21:42:04","slug":"kupiec-dzialacz-spoleczny-i-utalentowany-szachista-historia-chaima-janowskiego","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ilodz.com\/pl\/eternal-kupiec-dzialacz-spoleczny-i-utalentowany-szachista-historia-chaima-janowskiego","title":{"rendered":"Kupiec, dzia\u0142acz spo\u0142eczny i utalentowany szachista: historia Chaima Janowskiego"},"content":{"rendered":"\n

Szachy jako dyscyplina sportowa maj\u0105 d\u0142ug\u0105 i fascynuj\u0105c\u0105 histori\u0119. Wiele os\u00f3b uwa\u017ca, \u017ce szachy nie s\u0105 powa\u017cnym sportem, ale po zajrzeniu do miejskich archiw\u00f3w, mo\u017cna zobaczy\u0107, \u017ce kiedy\u015b by\u0142a to presti\u017cowa rozrywka dla lokalnej inteligencji. Umiej\u0119tno\u015b\u0107 gry w szachy i osi\u0105ganie sukces\u00f3w zawodowych w tej dziedzinie przynosi\u0142y s\u0142aw\u0119, uznanie i autorytet – opowiada strona ilodz.com<\/a>. <\/p>\n\n\n\n

\u0141\u00f3d\u017a to miasto sportowe, gra\u0142o tu wielu wybitnych szachist\u00f3w. Wspominali\u015bmy ju\u017c o utalentowanym Akibie Rubinsteinie i jego prze\u0142omie w szachach, a w tym artykule wspomnimy o kolejnej znanej osobie – Chaimie Janowskim, zwyk\u0142ym kupcu, kt\u00f3ry zosta\u0142 prezesem \u0141\u00f3dzkiego Towarzystwa Zwolennik\u00f3w Gry Szachowej i sam odni\u00f3s\u0142 spore sukcesy w tym sporcie.<\/p>\n\n\n\n

Utalentowany we wszystkim<\/h2>\n\n\n\n

Nie bez powodu m\u00f3wi si\u0119, \u017ce utalentowany cz\u0142owiek jest utalentowany we wszystkim. Chaim Janowski by\u0142 osobowo\u015bci\u0105 wszechstronn\u0105 i rozwini\u0119t\u0105 w wielu dziedzinach. Uda\u0142o mu si\u0119 osi\u0105gn\u0105\u0107 sukces na wielu polach. Znany by\u0142 nie tylko w \u0141odzi, kt\u00f3ra sta\u0142a si\u0119 jego miastem s\u0142awy, cho\u0107 przysz\u0142y szachista urodzi\u0142 si\u0119 na terenach dzisiejszej Bia\u0142orusi.<\/p>\n\n\n\n

Chaim Janowski przyjecha\u0142 do \u0141odzi w latach 80. XIX wieku, gdzie zdoby\u0142 wykszta\u0142cenie, a nast\u0119pnie w\u0142\u0105czy\u0142 si\u0119 w \u017cycie gospodarcze i spo\u0142eczne miasta. Wraz z Josefem Landauem za\u0142o\u017cy\u0142 firm\u0119 \u201eMordka\u201d i zacz\u0105\u0142 zarabia\u0107 pierwsze pieni\u0105dze. Podstawy finansowe da\u0142y mu mo\u017cliwo\u015b\u0107 zaanga\u017cowania si\u0119 w inne dzia\u0142ania, w tym w rozw\u00f3j swojego miasta. <\/p>\n\n\n\n

Na pocz\u0105tku XX wieku Chaim Janowski by\u0142 jednym z inicjator\u00f3w utworzenia \u017bydowskiego Towarzystwa Muzyczno-Literackiego \u201eHazomir\u201d, kt\u00f3re zajmowa\u0142o si\u0119 organizacj\u0105 \u017cycia kulturalnego w \u0141odzi. P\u00f3\u017aniej powierzono mu kierownictwo towarzystwa, co z powodzeniem czyni\u0142 przez kilka lat. Ponadto wspiera\u0142 rozw\u00f3j utalentowanych muzyk\u00f3w, w tym kompozytora Abrahama Ber Birnbauma.<\/p>\n\n\n\n

Ponadto Chaim Janowski by\u0142 cz\u0142onkiem zarz\u0105du Towarzystwa Szk\u00f3\u0142 \u017bydowskich \u015arednich w \u0141odzi i aktywnie interesowa\u0142 si\u0119 \u017cyciem religijnym. Sam by\u0142 bardzo pobo\u017cnym cz\u0142owiekiem, dlatego cieszy\u0142 si\u0119 du\u017cym szacunkiem w\u015br\u00f3d spo\u0142eczno\u015bci \u017cydowskiej miasta.<\/p>\n\n\n\n

Szachowe sukcesy utalentowanego kupca<\/h2>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Jak ju\u017c wspomnieli\u015bmy powy\u017cej, szachy by\u0142y niegdy\u015b sportem, kt\u00f3ry charakteryzowa\u0142 elit\u0119 spo\u0142ecze\u0144stwa. Zamo\u017cni, szanowani ludzie przychodzili na turnieje szachowe, sami grali i wspierali utalentowanych sportowc\u00f3w, kt\u00f3rzy nie mieli pieni\u0119dzy, ale talent. Chaim Janowski interesowa\u0142 si\u0119 szachami nie tylko po to, aby utrzyma\u0107 sw\u00f3j status w spo\u0142ecze\u0144stwie, ale tak\u017ce dla w\u0142asnej przyjemno\u015bci. W pewnym okresie swojego \u017cycia dos\u0142ownie \u017cy\u0142 szachami.<\/p>\n\n\n\n

Pierwsze pr\u00f3by gry w szachy zawodowe podj\u0105\u0142 w 1897 roku. Ju\u017c wtedy wzi\u0105\u0142 udzia\u0142 w pierwszych mistrzostwach miasta, gdzie zaj\u0105\u0142 czwarte miejsce. Jego rywalami byli s\u0142ynni Henryk Salwe i Wiktor Abkin, kt\u00f3rzy ju\u017c wtedy byli bardzo do\u015bwiadczonymi graczami. Dlatego taki wynik mo\u017cna uzna\u0107 za sukces, bior\u0105c pod uwag\u0119 poziom jego rywali.<\/p>\n\n\n\n

Rok p\u00f3\u017aniej Chaim Janowski powt\u00f3rzy\u0142 sw\u00f3j wynik na tych samych mistrzostwach. A ju\u017c w kolejnych latach sta\u0142 si\u0119 absolutnym mistrzem, pokonuj\u0105c profesjonalnych sportowc\u00f3w. Jego najlepszym wynikiem by\u0142o bez w\u0105tpienia 15,5 punktu na 16 mo\u017cliwych, osi\u0105gni\u0119te w rywalizacji z 9 zawodnikami.<\/p>\n\n\n\n

Ustanowienie \u017cycia szachowego w \u0141odzi<\/h2>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Oczywi\u015bcie gra interesowa\u0142a Chaima Janowskiego. Nie zapomina\u0142 jednak o swoim prawdziwym powo\u0142aniu, kt\u00f3re polega\u0142o na rozwoju miasta, dbaniu o rozw\u00f3j spo\u0142eczny oraz o spo\u0142eczn\u0105 sfer\u0119 \u017cycia \u0141odzi. Zaj\u0105\u0142 si\u0119 wi\u0119c szachow\u0105 dzia\u0142alno\u015bci\u0105 organizacyjn\u0105, kt\u00f3rej miasto w tamtym czasie bardzo potrzebowa\u0142o.<\/p>\n\n\n\n

W \u0141odzi by\u0142o wtedy wielu zawodowych szachist\u00f3w, a tak\u017ce wielu amator\u00f3w i obserwator\u00f3w turniej\u00f3w. Jednak brakowa\u0142o klubu sportowego i zorganizowanego \u017cycia szachowego, co w\u0142a\u015bciwie hamowa\u0142o rozw\u00f3j tego sportu w mie\u015bcie. <\/p>\n\n\n\n

Chaim Janowski doskonale rozumia\u0142, jak wa\u017cn\u0105 rol\u0119 odegra\u0142oby powstanie takiej wsp\u00f3lnoty w \u0141odzi. W 1903 roku znalaz\u0142 kilku podobnie my\u015bl\u0105cych ludzi, pozyska\u0142 wsparcie carskiego oficera Konstantego Manakina i zainicjowa\u0142 powstanie \u0141\u00f3dzkiego Towarzystwa Zwolennik\u00f3w Gry Szachowej.<\/p>\n\n\n\n

Jako za\u0142o\u017cyciel, Chaim Janowski przez pewien czas r\u00f3wnie\u017c kierowa\u0142 towarzystwem, by\u0142 jego wiceprezesem i nieustannie pracowa\u0142 nad zaanga\u017cowaniem jak najwi\u0119kszej liczby os\u00f3b w jego dzia\u0142alno\u015b\u0107. Aktywnie promowa\u0142 szachy w\u015br\u00f3d m\u0142odzie\u017cy. Dawa\u0142 m\u0142odym graczom nie tylko mo\u017cliwo\u015b\u0107 uczestnictwa w klubie, ale tak\u017ce wspiera\u0142 ich finansowo, aby mogli si\u0119 jak najlepiej rozwija\u0107. Z historii wiadomo, \u017ce Chaim Janowski finansowo wspiera\u0142 Akib\u0119 Rubinsteina, Dawida Daniuszewskiego i innych sportowc\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Dzi\u0119ki jego staraniom \u0141\u00f3d\u017a sta\u0142a si\u0119 ma\u0142ym centrum \u017cycia szachowego w Polsce. To w\u0142a\u015bnie za spraw\u0105 Chaima Janowskiego odby\u0142 si\u0119 Wszechrosyjski Turniej Mistrz\u00f3w, wa\u017cne wydarzenie na du\u017c\u0105 skal\u0119, kt\u00f3re przyci\u0105gn\u0119\u0142o graczy z ca\u0142ego kraju i zagranicy.<\/p>\n\n\n\n

Ostatni raz Chaim Janowski zagra\u0142 jako zawodowy szachista w meczu dru\u017cynowym przeciwko reprezentacji Warszawy w 1922 roku. W\u00f3wczas wygrali gracze ze stolicy, a Chaim zrezygnowa\u0142 z aktywnej gry, ale nie zaprzesta\u0142 wspierania m\u0142odych talent\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Nied\u0142ugo p\u00f3\u017aniej Chaim Janowski opu\u015bci\u0142 Polsk\u0119 i do ko\u0144ca \u017cycia mieszka\u0142 w Tokio. Jednak pami\u0119\u0107 o nim d\u0142ugo \u017cy\u0142a w \u0141odzi. Jego macierzyste Towarzystwo Zwolennik\u00f3w Gry Szachowej nada\u0142o mu tytu\u0142 honorowego prezesa i uczci\u0142o go ciep\u0142ymi s\u0142owami w swojej jubileuszowej ksi\u0119dze.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Szachy jako dyscyplina sportowa maj\u0105 d\u0142ug\u0105 i fascynuj\u0105c\u0105 histori\u0119. Wiele os\u00f3b uwa\u017ca, \u017ce szachy nie s\u0105 powa\u017cnym sportem, ale po zajrzeniu do miejskich archiw\u00f3w, mo\u017cna zobaczy\u0107, \u017ce kiedy\u015b by\u0142a to presti\u017cowa rozrywka dla lokalnej inteligencji. Umiej\u0119tno\u015b\u0107 gry w szachy i osi\u0105ganie sukces\u00f3w zawodowych w tej dziedzinie przynosi\u0142y s\u0142aw\u0119, uznanie i autorytet – opowiada strona ilodz.com.  […]<\/p>\n","protected":false},"author":305,"featured_media":15472,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4824],"tags":[7603,7601,6163,7602,6296,7600,6161,6194,6152,7605,7604],"moimportance":[35],"motype":[4828],"moformat":[7485],"class_list":["post-15534","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-sporty","tag-chaim-janowski","tag-dzialacz-spoleczny-i-utalentowany-szachista","tag-gdzie-sie-wybrac-w-lodzi","tag-historia-chaima-janowskiego","tag-historie-lodzi","tag-kupiec","tag-lodzcy-sportowcy","tag-slawni-ludzie","tag-sport-w-lodzi","tag-szachowe-sukcesy","tag-szachowe-sukcesy-utalentowanego-kupca","moimportance-retranslyacziya-v-agregatory","motype-eternal","moformat-copywriting-long"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ilodz.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15534","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ilodz.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ilodz.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ilodz.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/305"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ilodz.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=15534"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ilodz.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15534\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":15541,"href":"https:\/\/ilodz.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15534\/revisions\/15541"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ilodz.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/15472"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ilodz.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=15534"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ilodz.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=15534"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ilodz.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=15534"},{"taxonomy":"moimportance","embeddable":true,"href":"https:\/\/ilodz.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moimportance?post=15534"},{"taxonomy":"motype","embeddable":true,"href":"https:\/\/ilodz.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/motype?post=15534"},{"taxonomy":"moformat","embeddable":true,"href":"https:\/\/ilodz.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moformat?post=15534"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}